جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى

18

تحفة الملوك ( فارسى )

او اگر حكما درباره زندگى سخن گفته‌اند ، مرادشان قسم اول است ؛ چرا كه زندگى را براى زندگى خواستن ، نيازى به علم و هدايت ندارد ، خود آدميان مىتوانند با استفاده از تجربه ، به آن دست يابند . هرچند در نگاهى عميق ، چنين تدبيرى نيز نيازمند علم و هدايت است و در سايه توجه به آخرت حاصل مىگردد . كشفى سپس در بحث از تدبير مدن ، به تعريف علم سياست ، وجوب تحصيل علم سياست ، ضرورت وجود دولت و انواع آن ، تقسيم جوامع و وظايف دولت و مردم مىپردازد . به عقيده كشفى در اين بحث ، اخلاق مبناى سياست مدن است و سياست بدون آن سامان نمىيابد . دولت نيز ، چه در عصر حضور و چه در عصر غيبت ، بايد دربرگيرنده دو ركن علم و سيف باشد تا دستيابى به زندگى از نوع اول آن آسان گردد . مستند پاره‌اى از عقايد و آراى سياسى كشفى در اين بحث ، عهدنامه مالك اشتر است كه او متن كامل آن را با ترجمهء خود آورده است . آخرين تحفه اين كتاب به بررسى جنگ ميان دو دولت اسلامى اختصاص دارد و به نظر مىرسد كه به درگيرىهاى ايران و عثمانى اشاره دارد . كشفى در اين تحفه ، كشته‌شدگان دولتى را كه هدفش از محاربه و مقاتله نمودن ، « اقامه سنن پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و اعلاى دين حق و التيام كلمه و جمعيت اسلام » باشد مجاهد و شهيد مىداند . در عين حال ، بر صلح و دورى از ستيز بين دو دولت اسلامى اصرار مىورزد و فوايد و ثمرات آن را برمىشمارد . 5 . از تحفة الملوك ، چندين نسخه خطى و سنگى وجود دارد كه ما در احيا و تصحيح آن از همه آن‌ها بهره جسته‌ايم . يك نسخه خطى در مجموعه نسخ خطى كتاب‌خانهء آية الله العظمى نجفى مرعشى به شماره‌هاى ( 5614 و 5615 ) ، نسخه ديگرى در كتاب‌خانهء مجلس شوراى اسلامى به شمارهء ( 2106 ) و نسخه خطى ديگر نيز در كتاب‌خانهء آستانه حضرت معصومه به شمارهء ( 3 : 101 - 5858 ) از ميان سه نسخه موجود ، نسخه مجلس شوراى اسلامى كامل‌تر است و ما در مقابله و تصحيح نهايى ، آن را محور قرار داديم . علاوه بر اين نسخه‌هاى سنگى آن‌كه افتاده‌گىها و افزودنىهاى آن‌ها ، تقريبا به صفر مىرسيد از طريق نوادگان ايشان در بروجرد ،