رطب جنىّ جوانى كام كه در كامرانى هنىّ بود بسان « طعام الاثيم يغلى فى البطون » « 1 » نشان دارد . اذا اسودّ لون المرء و ابيضّ شعره * تنقّص من ايّامه مستطابها [ 158 ر ] و من وقتى كه در حصن حضانت و حضن رعايت طفوليّت بودم اين موسم را ديدم ، در آن سلطان قهرمان روى زمين بود و بعد از آن فلان و فلان پادشاه شدند . اقبال و حشمت و عظمت محيط سان گرد مركز عتبت سلطنت ايشان دوان و بخت تالى صفت كه عقب مقدّم باشد سوى اشارت ايشان روان ، با لشكرى جرّار كه فسحت عرصت عالم از كثرت آن تنگ نمودى ، و شوكتى كه از مقاومت ننگ داشتى ، در عزّ و دولت و نعمت و حشمت بمرتبتى كه گاه بارگاه ايشان مقبّل هر مقبل بل ملثّم شفاه ملوك زمان و كحل جوهر عيون صدور جهان بود ، و از شش چرخ هفت اقبال بىمناقشت محمول خزاين ايشان ، آب سياست در تيغ آبدار خون‌خوار ايشان جارى و آتش هيبت در دل سنان جان ستان ايشان متوارى . نه پر زود بود تا سپاه اجل از مكمن حكم ازل كمين بگشود ، و تحقيق « أَيْنَما تَكُونُوا [ . . . ] عَزِيزٍ مُقْتَدِرٍ » « 2 » بديشان نمود . از انقياد حكم الهى گذر نبود ، خزاين و دفاين دستگيرى نكرد « 3 » و خيل و حشم و مبارزان [ 158 پ ] جرّار و اسلحت و امتعت بىشمار فرياد نرسيدند ، و ناگاه ناكام جام فنا تجرّع « 4 » [ كردند ] « فَما بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ وَ ما كانُوا مُنْظَرِينَ » « 5 » . و اكنون از ديار ايشان اثرى و از عظمت و شكوه ايشان خبرى بيش نماند . هركس كه او را ديدهء عبرت‌بين باشد بايد كه از احوال ايشان اعتبار گيرد . شعر : يا ايّها المغرور بالدنيا اعتبر * بديار كسرى فهى معتبر الورى

--> ( 1 ) - قرآن 54 : 42 . ( 2 ) - قرآن 44 : 45 . ( 3 ) - ص : بكرد . ( 4 ) - ص : تجرح . ( 5 ) - قرآن 44 : 29 .