است و مؤلفان اين كتاب‌ها بدون اندكى ترديد گويندهء برزونامه را عطا بن يعقوب ( درگذشته : 491 ) دانسته‌اند . « 1 » در اينكه بخشى از اين منظومه را شاعرى با تخلص عطايى سروده است ، ترديدى نيست . نگارنده در دست‌نويس كتابخانهء ملى پاريس به بيتى بازخورد كه تخلص سراينده در آن آمده است و به ظنّ قوى مأخذ گفتهء دوپرون نيز همين بيت بوده است : سرآمد عطايى چو اين سركشى * بُرو بر سرِ قصهء آشتى « 2 » امّا چنان‌كه نشان خواهيم داد ، اظهارنظر بلوشه هيچ اساسى ندارد و اين عطايى بىگمان شخصى غير از عطا بن يعقوب غزنوى است و دست‌كم پنج قرنى پس از وى مىزيسته است . پيش از توضيح اين مطلب ابتدا برمبناى قديم‌ترين منابع به معرفى عطا بن يعقوب مىپردازيم . دمية القصر باخرزى نخستين كتابى است كه در آن ذكرى از عطا بن يعقوب غزنوى رفته است . باخرزى از معاصران عطا بن يعقوب بوده و خود در 467 ( 24 سال پيش از مرگ عطا بن يعقوب ) در مجلس انسى در جوانى كشته شد : ابو العلاء عطاء بن يعقوب الغزنوى الكاتب ، كتب العميد ابو سهل الجندى « 3 » الى العميد ابى بكر بن بندار قصيدة سنوردها عند ذكره : فأنشد ابو العلاء عطاء بن يعقوب هذا جوابا عنها و هو : نضمك المعجز المبارك فألا * قد سقانا من عينه سلسالا فروينا و ماروينا و لكنّ * قد سقينا بها القلوب النهالا . . . « 4 » اين قصيده ده بيت دارد . عماد الدين اصفهانى ( درگذشته : 597 ) نيز در خريدة القصر بيش از چهل بيت از اشعار

--> ( 1 ) . از جمله - دائرة المعارف اسلام ، چاپ اروپا ، ذيل برزونامه و ترجمهء آن در دانشنامهء جهان اسلام ؛ دانشنامهء ايران و اسلام ، ج 7 ، ص 965 ؛ ايرانيكا ، ذيل برزونامه ؛ تاريخ ادبيات در ايران ، ج 2 ، ص 477 ؛ حماسه‌سرايى در ايران ، ص 309 ؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ذيل ابو العلاء عطا بن يعقوب . ( 2 ) . برزونامه ، نسخهء 1189 پاريس ، برگ 410 آ ، از برگ نخست اين دست‌نويس پيداست كه از اموال آنكتيل دوپرون بوده است . ( 3 ) . الخجندى صحيح است ؛ - نسائم الاسحار ، ص 46 . ( 4 ) . دمية القصر ، ج 2 ، ص 941 .