شجاع
183
أنيس الناس ( فارسى )
پس چون وقوف و اطّلاعى بر ان علم نيز نداشت هرآينه جواب آن سايل برين نمط گفت و خاطر خويش به آن كلام خوش گردانيد و همچنين قياس و لذّات روحانيّهء ارباب صفا بر لذّات وهميّهء شهوانى خويش كرد ، و چون بويى از ان معنى نداشت و مقيّد عالم صورت بود هرآينه دل خود را خوش مىگردانيد كه اين ذوق معنوى نمىتواند بود . بيت مرغى كه خبر ندارد از آب زلال * منقار در آب شور دارد همه سال ليكن فرق ميان اين جماعت درويشان صوفيّه و ارباب علوم رسمى آنك ايشان به وسايل اصطلاحات و وسايط منقولات ، تحقيق مفهومات و تبيين منطوقات مىكنند و در اذهان خويش منقّش ساخته به ظهور مىرسانند . و اين طايفهء اهل باطن به صيقل و صفا دادن دل اشتغال مىنمايند تا حالشان به مرتبهاى مىرسد كه پردهء حجابشان از پيش برمىدارند و عكس جميع صور اشيا و حقيقت تمام مكوّنات بر دل ايشان متجلّى و مصوّر مىگردد به الطف و احسن از آنكه آن جماعت به كسب و رسم و استدلال حاصل كردهاند . بيت پاى استدلاليان چوبين بود * پاى چوبين سخت بىتمكين بود