شجاع

153

أنيس الناس ( فارسى )

نيز در اظهار اين خاصيّت نسبت با بنى نوع خويش چه خاصيّت است ، مبدأ محبّتى است كه مورث انواع سعادات و مثمر اصناف مرادات . پس هركس كه به اين دولت مشرّف گردد از طريق نگوسارى به مرتبهء استقامت رسيده باشد و در مرتبهء انسانيّت راست ايستاده ، زيرا كه ميل به جنس خود نموده باشد و از تعلّقات غير خلاص گشته . چه انسان صورة و معنى از جميع مخلوقات زيباتر و لطيف‌تر ، كما قال اللّه تعالى : « لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ . » و در مرتبهء وجود از همه اعلى و گرامىتر ، حيث قال : « و لقد كرمنا بنى آدم و حملنا هم فى البرّ و البحر . » و صانع على الاطلاق در آفريدن او بر خود ثنا گفته ، كما قال تعالى : « فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ . » پس از ابناء زمان هركه دل را در مكوّنات بر خلاف جنس خويش آرام دهد و مؤانست با غير صنف خود گيرد در مرتبهء معكوسى و منكوسى گرفتار باشد . و چون حكمت الهى مقتضى حصول خاصّيّت انس و باعث تحصيل فايدهء مؤانست بود ، آداب شرايع نيز بر آن نهاده‌اند و مردم را تحريص نموده بر اجتماع و كثرت در حالت اشتغال بر عبادات تا به سبب جمعيّت و مقارنهء انس بالقوّه به فعل آيد ، و يمكن كه صاحب شرع نماز جماعت را بر نماز غير جماعت تفضيل بدين سبب نيز نهاده باشد كه چون در روزى مردمان پنج نوبت در يك موضع مجتمع شوند با يكديگر مأنوس گردند و اين معنى سبب حصول انس شود