شجاع

140

أنيس الناس ( فارسى )

و مصايب شريك ابناى جنس خويش ، آن ابناء جنسى كه در تربيت همين اجرام و طبايع و كواكب‌اند . ليكن فرق ميان سعادتمند با خرد و صاحب سعادت بىخرد آنكه او را حوادث ايّام ذليل و شكسته و بىعزّت نگرداند و در احتمال مشاق و قبول وقايع چون بنىنوع خويش كه عارى از سعادت خرد باشند نباشد . پس نه جزع و اضطراب بر او طارى گردد و نه ناسپاسى و بىصبرى ازو صادر شود و به افعال اشقيا و بىخردان ارتكاب ننمايد . همچنانچه محافظت شجاعت و شرايط صبر و ثبات قدم چون ملكهء كسى باشد و در صميم او راسخ و متمكّن بود هرآينه او را از جبن و بددلى بازدارد و از كسانى كه از آن صفات عارى و محروم و به غلبهء جبن و بددلى موصوف ممتاز گردد و سعادتمند . بىخرد را چون حادثه برسد بسبب بىصبرى خود را متألّم و فضيحت سازد و دوستان را در معرض دلسوزى و شفقت و دشمنان را در مقام خوش - دلى و شماتت درآرد ، به‌خلاف خردمند كه اگر نحوستى بر او طارى شود به صبر و مدارا آن را تلافى نمايد و دوا كند . پس حصول سعادت را با وجود خرد كمال نتيجه و نهايت اثر بود .