السيد عبد الكريم بن طاووس ( مترجم : مجلسي )
12
فرحة الغري ( فارسي )
- نويسندهء فرحة الغرى « 6 » نويسندهء فرحة الغرى ، « غياث الدّين عبد الكريم بن جمال الدّين احمد بن سعد الدّين أبى ابراهيم موسى بن جعفر بن محمّد بن أحمد بن محمّد بن طاوس الحسنى العلوى » است . وى در شعبان سال 647 ه در حائر حسينى ( كربلاى معلَّا ) زاده شد . در موطن پدران بزرگوارش ، حلَّه ، باليد . بيشترينهء دانشاندوزىاش در بغداد بود . سيّد عبد الكريم بن طاوس از خاندانى بلند آوازه و علم پرورست . بنو طاوس خاندانى بزرگ و باشندهء حلَّه بودند و به خاطر جدّ اعلاشان ، أبو عبد الله محمّد بن اسحاق ، بدين لقب خوانده مىشوند . چه ، محمّد بن اسحاق را چهره اى زيبا و منظرى نيكو بود ، ولى پاهايش با جمال هيأت او تناسبى نداشتند ؛ از اين رو ، او را « طاوس » لقب داده بودند . نسب اين خاندان به امام حسن بن على - عليهما السّلام - مىرسد . ترتيب اين تبار ، از محمّد بن اسحاق ، ملقّب به طاوس ، چنين است : محمّد بن اسحاق بن الحسن بن محمّد بن سليمان بن داود بن الحسن المثنّى ، ابن الحسن السبط ، ابن على بن أبى طالب ( عليهم السّلام ) . نياى ايشان داود ، برادر رضاعى امام جعفر صادق - عليه السّلام - بوده ، از جانب مادرش ، امّ خالد بربريّه ، كه « دعاى امّ داود » به وى منتسب است - چنان كه سيّد على بن طاوس در إقبال الأعمال بدان تصريح نموده . اين خاندان ، در بدايت امر ، در سورا بودند . سپس به بغداد و حلَّه رفتند . ابو عبد الله محمّد بن اسحاق ، ملقّب به طاوس ( كه احتمالا در آغازههاى سدهء چهارم هجرى مىزيسته ) ، از نخستين كسانى بود كه مقام نقابت را در سورا بر عهده داشتند . در خاندان او ، سيّد رضى الدّين على ، عمّ صاحب فرحة الغرى ، بيش از ديگران در جهان تشيّع آوازه يافت و هر گاه از « ابن طاوس » يا « سيّد بن طاوس » ، بىهيچ قيد و نشانهء ديگر سخن مىرود ، معمولا مراد اين دانشمند بلندپايه است . بارى ، سيّد عبد الكريم بر دانشوران بزرگى دانش آموخت . شمارى از آناناند : پدرش ، شريف نقيب جلال الدّين احمد ، و عمّش ، شريف نقيب رضى الدّين ، و محقّق
--> « 6 » در نگارش اين نقد حال ، از اين مآخذ بهره ور بودهام : فرحة الغرى ، منشورات الرّضى ، قم ، بىتا ، صص 3 - 7 ؛ و : فرحة الغرى ، تحقيق : السّيّد تحسين آل شبيب الموسوى ، مركز الغدير للدّراسات الإسلامية ، چ 1 : 1419 ه - 1998 م . ، صص 19 - 25 ؛ و : كتابخانهء ابن طاوس ، صص 19 - 39 ؛ و : دانشنامهء قرآن و قرآنپژوهى ، مقالهء « ابن طاوس » ؛ و : الذّريعة ، ج 14 ، ص 233 و 234 .