علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )
97
آيين حكمرانى ( فارسى )
بنا را به پايان نرسانده است با من روانه پيكار شود ، نه آن مرد كه با زنى پيمان زناشويى بسته ولى با او همبستر نشده است و نه مردى كه مزرعهاى كاشته و آن را ندرويده است » « 1 » . فصل [ : وظايف مجاهدان ] بند چهارم از احكام اين فرماندهى حقوق جهاد است كه بر پيكارگران لازم است و خود دو گونه را دربر مىگيرد : يكى آنچه به عنوان حق اللّه و در برابر خداوند بر آنان لازم است و ديگرى آنچه در برابر فرمانده بر آنان لازم است . از اين ميان ، آنچه در برابر خداوند بر آنان لازم مىشود چهار وظيفه است : وظيفهء نخست پايدارى در برابر دشمن بهگاه رويارويى دو سپاه است ، به اينكه هيچگاه از برابر سپاهى كه نصف مسلمانان است يا از اين شمار كمتر است نگريزند . در آغازين مراحل ظهور اسلام خداوند بر مسلمانان واجب ساخته بود هريك در برابر ده تن از مشركان ايستادگى كنند ، چنانكه فرمود : « اى پيامبر ، مسلمانان را به پيكار برانگيز ، اگر بيست تن پايدار از شما باشند بر دويست تن چيرگى يابند و اگر صد تن باشند بر هزار تن از آنان كه كافر شدهاند پيروز شوند ، بدان سبب كه آنان مردمى نافهمند » « 2 » . بعدها هنگامى كه اسلام قدرت يافت و مسلمانان فزونى گرفتند ، خداوند - عز و جل - كار - را بر مسلمانان سبكتر يافت و واجب كرد كه هر مسلمانى در هنگام رويارويى با دشمن با دو تن از آنان پيكار كند . فرمود : « اكنون خداوند بر شما سبك ساخته است و مىداند كه در شما سستىاى هست . پس اگر صد تن پايدار از شما باشند بر دويست تن چيرگى يابند و اگر از شما هزار تن
--> ( 1 ) . « غزا نبى من الانبياء فقال : لا يغزون معى رجل بنى بناء لم يكمله و لا رجل تزوج بامرأة و لم يدخل بها و لا رجل زرع زرعا لم يحصده » . اين روايت با تفاوتها و جابهجايىهايى در عبارت در منابع آمده است . براى نمونه روايت مسلم چنين است : « غزا نبى من الانبياء فقال لقومه لا يتبعنى رجل قد ملك بضع امرأة و هو يريد ان يبنى بها و لما يبن و لا آخر قد بنى بنيانا و لما يرفع سقفها و لا آخر قد اشترى غنما او خلفات و هو منتظر ولادها » . بنگريد به : مسلم ، صحيح مسلم ، ج 3 ، ص 1366 ، ش 1747 . همچنين بنگريد به : بخارى ، صحيح البخارى ، ج 3 ، ص 1136 ، ش 2956 و ج 5 ، ص 1979 ، ش 4862 ؛ ابن حبان ، صحيح ابن حبان ، ج 11 ، ص 137 ، ش 4808 ؛ ابو عوانه ، مسند ابى عوانه ( 1 ) ، ج 4 ، ص 226 و 227 ، ش 6603 و 6604 ؛ بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 6 ، ص 290 ، ش 12487 ؛ ابن حنبل ، مسند احمد ، ج 2 ، ص 318 ، ش 8221 ؛ ديلمى ، الفردوس ، ج 3 ، ص 100 ، ش 4277 ؛ ابن ابى عاصم ، الجهاد ، ج 1 ، ص 141 ؛ ابن حجر ، فتح البارى ، ج 6 ، ص 122 و 221 ، ش 2956 ؛ مباركفورى ، تحفة الاحوذى ، ج 8 ، ص 377 ؛ نووى ، شرح النووى ، ج 12 ، ص 51 - م . ( 2 ) . انفال / 65 .