علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )
52
آيين حكمرانى ( فارسى )
دستهء دوم كسانىكه ولايتى عام ، اما در اعمالى خاص دارند . اين دستهء فرمانروايان ولايات و استانها را دربر مىگيرد ؛ چرا كه اين گروه در سرزمينى كه بر آن گمارده شدهاند از حق نظارت و تولى همهء امور برخوردارند . دسته سوم كسانىكه ولايتى خاص در همهء اعمال دارند . اين دسته كسانى چون قاضى القضاة ، فرمانده ارشد لشكريان ، فرمانده پاسبانان مرزها ، دريافتكنندهء خراج و گردآورندهء زكات را دربر مىگيرد ؛ چرا كه هريك از آنان از ولايتى خاص اما در همهء اعمال برخوردارند . دستهء چهارم كسانىكه ولايتى خاص و آن هم در امورى خاص دارند . اين دسته شامل كسانى چون قاضى يك استان يا يك ولايت يا دريافتكنندهء خراج يا گردآورندهء زكات يا فرمانده پاسبانان و يا فرمانده لشكريان آن استان يا ولايت مىشود ؛ چرا كه هريك از يادشدگان ، هم حوزه تصدى خاص و هم نوع خاصى از اعمال را عهده دارند . هريك از اين كارگزاران حكومت براى انعقاد ولايت و صحت تولى اعمال خويش شروطى دارند كه به خواست خداوند و به توفيق او ، هركدام را در جاى خود و در فصل ويژهء خويش بيان خواهيم كرد .