امامت جماعت لازم نيست و اين مسجد همانند ساير مساجد خواهد بود . بارى ، چنانچه كسى جايى از يك مسجد جامع يا هر مسجد ديگر را به‌گونه‌اى پيوسته در اختيار داشته باشد كه بدان مكان شناخته شود ، امام مالك وى را در صورتى كه به آن مكان شناخته شده باشد ، سزاوارتر از هركس ديگر به آن‌جا دانسته است . اما از ديدگاه توده فقيهان چنين اولويتى تنها بنابر مسلك استحسان پذيرفته مىشود ، نه آن‌كه حقى مشروع باشد . بنابر اين ، اگر شخص آن جاى خاص را ترك گويد حق وى از آن مكان نيز از ميان مىرود و هر كس زودتر آن‌جا را در اختيار گيرد همو بدان سزاوارتر خواهد بود ؛ چرا كه خداوند - تعالى - فرموده است : سَواءً الْعاكِفُ فِيهِ وَ الْبادِ « 1 » . در مساجد جامع و ديگر مسجدها و به پاسداشت حرمت حلقه‌هاى فقيهان و قاريان ، مردم از اين‌كه بدان حلقه‌ها درآيند بازداشته مىشوند . از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله روايت شده است كه فرمود : « تنها در سه چيز قرق هست : خاكريزگاه چاه ، پرسه‌گاه اسب و حلقه مردمان . اما خاكريزگاه چاه انتهاى محدودهء حريم آن است ؛ پرسه‌گاه اسب نيز دايره حركت آن در هنگامى است كه افسارش را به جايى بسته باشند ؛ و حلقهء مردمان هم دايره‌وار نشستن آنان به منظور رايزنى و سخن گفتن با همديگر است » « 2 » . اگر پيروان مذاهب مختلف در آنچه اجتهاد در آن جايز است با همديگر اختلاف ورزند ، كسى در اين‌باره به آنان اعتراض نكند ، مگر اين‌كه ميانشان درگيرى رخ دهد كه در اين صورت از اين كار بازداشته مىشوند . اگر در اين ميان اتفاقا كسى عقيده‌اى را در پيش گيرد كه اجتهاد در آن جايز نيست ، از اين عقيده بازداشته و منع شود . پس اگر همچنان بر همين انديشه بماند و آشكارا به فريفتن كسانى كه آنان را بدان عقيده مىخواند ادامه دهد بر حكمران لازم است با ابزارهاى بازدارندهء حكومتى بدعت او را ريشه‌كن سازد و نادرستى پندار او را هم به دلايل شرع روشن كند ؛ چرا

--> ( 1 ) . حج / 25 : آن را براى آدميان به يكسان قرار داده‌ايم ، چه معتكف در آن و چه بيابانگرد . ( 2 ) . متنى كه ماوردى آورده چنين است : « لا حمى الا فى ثلاث : ثلة البئر و طول الفرس و حلقة القوم فاما ثلة البئر فهو منتهى حريمها و اما طول الفرس فهو ما دار فيه بمقوده اذا كان مربوطا و اما حلقة القوم فهو استدارتهم فى الجلوس للتشاور و الحديث » . اما در جست‌وجويى كه مترجم انجام داده آنچه در منابع حديثى اهل سنت يافته تنها جمله نخست اين عبارت است يعنى آن‌كه - به روايت بيهقى - فرمود : « لا حمى الا فى ثلاث ثلة البئر و مربط الفرس و حلقة القوم » و « لا حمى الا فى ثلاث ثلة البئر و طول الفرس و حلقة القوم » . به ترتيب بنگريد به : بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 6 ، ص 151 ، ش 11618 و ص 156 ، ش 11655 - م .