« پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله در سيل مهزور چنين حكم كرد كه آب را تا اندازهء برآمدگى روى پا در زمين حبس كنند و چون آب به اندازهء برآمدگى روى پا رسيد آن را به زمين ديگر فرستند » « 1 » . مالك گفته است : پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در سيل بطحان نيز چنين داورى كرد و اندازهء ذخيره كردن آب را به بالا آمدن آن تا برآمدگى روى پا تعيين فرمود . البته ، اين قضاوت از سوى آن حضرت حكمى همگانى و براى همهء زمان‌ها نيست ؛ چرا كه اين مقدار بسته به نياز تعيين مىشود و ممكن است بسته به اين عوامل تفاوت يابد : عامل نخست : تفاوت زمين‌ها با يكديگر ؛ چه ، برخى زمين‌ها با مقدار اندكى آب سيراب مىشوند و برخى براى سيراب شدن به مقدار فراوانى نياز دارند . عامل دوم : تفاوت زمين‌ها بسته به تفاوت آنچه در آن‌ها كاشت يا غرس شده است ؛ براى نمونه ، محصولات مزروعى مقدار مشخصى آب مىطلبد و در برابر ، درختان خرما يا انواعى ديگر از درختان به مقدار متفاوتى آب نياز دارند . عامل سوم : تفاوت بسته به تابستان و زمستان ؛ چرا كه هريك از اين فصل‌ها مقدار آب ويژهء خود را اقتضا مىكنند . عامل چهارم : تفاوت بسته به اين‌كه زمين زير كشت است يا هنوز چيزى در آن كاشته نشده است ؛ چه ، در هريك از اين دو حالت مقدار مورد نياز آب مقدارى مشخص است . عامل پنجم : تفاوت بسته به اين‌كه جريان آب استمرار دارد يا فقط گاهى اوقات برقرار است و گاه نيز قطع مىشود ؛ چه در مورد آبى كه تنها گاهى جريان مىيابد بايد به اندازه‌اى كه امكان ذخيره‌اش باشد از آن بهره جست ، اما دربارهء آبى كه هميشه جريان دارد بهره جستن از آن به مقدارى كه زمين را سيراب كند كافى است . به دليل تفاوت اندازهء نياز به آب ، بسته به اين عوامل پنجگانه ، تعيين اين مقدار به همان اندازه‌اى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بدان حكم فرمود و خود تحت تأثير اين عوامل بود امرى قطعى نيست ، بلكه در اين‌گونه امور عرف شناخته شده درباره زمان و اندازهء نياز به آب ملاك عمل خواهد بود .

--> ( 1 ) . « ان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله قضى فى وادى مهزور ان يحبس الماء فى الارض الى الكعبين فاذا بلغ الى الكعبين ارسل الى الاخرى » . حديث به همين مضمون و با اندك تفاوتى در عبارت در منابع اهل سنت آمده است . براى نمونه بنگريد به : ابن ماجه ، سنن ابن ماجه ، ص 260 ، ص 829 - 830 ، ش 2481 - 2483 ؛ ابن حنبلى ، مسند احمد ، ج 5 ، ص 326 ، ش 22830 ؛ هيثمى ، مجمع الزوائد ، ج 4 ، ص 204 ؛ كنانى ، مصباح الزجاجه ، ج 3 ، ص 83 ، ش 84 .