علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )
343
آيين حكمرانى ( فارسى )
خديجه بنت خويلد هم سرايى را كه او در مكه ، در منطقهء ميان صفا و مروه پشت بازار عطاران داشت و نيز اموالى چند به ارث برد . حكيم بن حزام پيشتر زيد بن حارثه را به چهارصد درهم از بازار عكاظ براى خديجه خريده بود ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز او را از خديجه هديه ستانده ، سپس آزاد كرده و ام ايمن را به همسرى او درآورده بود . ام ايمن - در دورهء نبوت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله - اسامه را به دنيا آورد . اما دو سرايى را كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پيشتر داشت ، عقيل بن ابى طالب پس از هجرت آن حضرت فروخت . هنگامى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در حجة الوداع به مكه آمد به او گفتند : در كدام يك از دو سرايت منزل مىكنى ؟ فرمود : آيا عقيل براى ما ملكى باقى گذارده است ؟ پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آن فروشى را كه عقيل انجام داده بود برهم نزد ؛ زيرا در روزگارى كه مكه « دار الحرب » شمرده مىشد وى اين املاك را در تصرف گرفته بود . از همين روى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله اين املاك را از ميان رفته تلقى كرد و بدين ترتيب آن دو سراى در مجموعهء صدقات يا اوقاف پيامبر صلّى اللّه عليه و إله قرار نگرفتند . اما خانههاى زنان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله : وى به هريك از زنان سرايى را كه در آن مىنشست داده و درباره اعطاى آن خانهها به ايشان وصيت نيز كرده بود . بنابراين ، خانههاى يادشده از مصاديق « عطيهء تمليك » و از صدقات و اوقاف آن حضرت بيرون بودند . اما اگر آن دهش عطيهء « سكنى » و « ارفاق » بوده ، در اين صورت آن خانهها در شمار صدقات آن حضرت جاى مىگيرد . امروزه اين خانهها جزو مسجد است و گمان ندارم چيزى از آنها بيرون از مسجد مانده باشد . اما مركب و زين و برگ مركب پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله : در اينباره كلبى از عوانة بن حكم روايت كرده است كه ابو بكر صديق رضى اللّه عنه زين و برگ و مركب و كفش پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله را به على عليه السّلام سپرد و گفت : هرچه جز اين هست وقف است . اسود از عايشه روايت كرده كه گفته است : « پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله در حالى درگذشت كه زره او در برابر سى صاع جو نزد يك يهودى گرو بود » « 1 » .
--> ( 1 ) . « توفى رسول الله و درعه مرهونة عند يهودى بثلاثين صاعا من شعير » . حديث در منابعى چند آمده است . از آن جمله بنگريد به : بخارى ، صحيح البخارى ، ج 3 ، ص 1068 ، ص 2799 و ج 4 ، ص 1620 ، ش 4197 : ابن حبان ، صحيح ابن حبان ، ج 13 ، ص 262 ، ح 5936 ؛ بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 6 ، ص 36 ، ش 10973 ؛ نسائى ، السنن الكبرى ، ج 4 ، ص 49 ، ش 6247 ؛ همو ، سنن النسائى ، ج 7 ، ص 303 ، ش 4651 ، طبرانى ، المعجم الاوسط ، ج 6 ص 83 ، ش 5863 ؛ ابن حنبل ، مسند احمد ، ج 1 . ص 236 ، ش 2109 و ج 1 ، ص 361 ، ش 3409 .