انتخاب‌كنندگان كسى را به نيابت او برمىگزينند و ، نه به عنوان خلافت ، بلكه به همين عنوان با او بيعت مىكنند . هنگامى هم كه آن خليفهء غايب باز گردد آن‌كه به جانشينى و نيابت او برگزيده شده است خود به خود عزل مىشود و فرمان او پيش از آمدن خليفه روا و نافذ و پس از آمدن او مردود است . اگر وليعهد بخواهد پيش از مرگ خليفه ، آن سمت ولايتعهدى را كه به او سپرده شده است به كسى ديگر واگذارد اين كار جايز نيست ؛ چرا كه خلافت او تنها پس از مرگ خليفه پيشين استقرار مىيابد . همچنين اگر بگويد « فلان كس ديگر را وليعهد خويش قرار داده‌ام مشروط به آن‌كه خلافت به من برسد » اين هم جايز نيست ؛ زيرا او خود در اين هنگام خليفه نيست و از اين روى صحيح نيست كسى ديگر را به ولايتعهدى خويش بگمارد . اگر خليفه ، خود را خلع كند خلافت از او به وليعهدش مىرسد و اين خود خلعى در حكم مرگ تلقى مىشود . اگر خليفه دو تن را وليعهد خويش گيرد و هيچ يك را بر ديگرى مقدم ندارد اين كار جايز است و پس از مرگ او انتخاب‌كنندگان يكى از آن‌ها را برمىگزينند ، چنان‌كه دربارهء اعضاى آن شورا اتفاق افتاد و عمر رضى اللّه عنه ولايتعهدى خويش را در يكى از آن شش تن قرار داد . ابن اسحاق از زهرى ، از ابن عباس رضى اللّه عنه نقل كرده كه گفته است : روزى عمر رضى اللّه عنه را اندوهگين ديدم . گفت : نمىدانم دربارهء اين حكومت چه كنم ؟ در اين‌باره گامى پيش مىنهم و گامى پس مىگذارم . گفتم : آيا تو را به على عليه السّلام چشمى هست ؟ گفت : او براستى سزامند آن است ، اما او مردى است كه قدرى شوخ‌طبعى دارد و بر اين گمانم كه اگر عهده‌دار امورتان شود ، شما را بر آن راه حقى بدارد كه از پيش مىشناسيد . ابن عباس گويد : گفتم : با عثمان رضى اللّه عنه چگونه‌اى ؟ گفت : اگر اين كار را بكنم ابن ابى معيط را بر گردهء مردم سوار خواهد كرد و از آن پس عرب‌ها به او توجهى نشان نخواهند داد تا آن هنگام كه گردنش زده شود . به خداوند سوگند اگر من [ اين كار را ] بكنم او [ كار خود ] خواهد كرد و اگر او بكند آنان نيز كار خويش خواهند كرد . ابن عباس گويد : گفتم : طلحه چه‌طور ؟ گفت : او انسانى خودستاى است و خداوند با آن خود خرسندىاى كه در او سراغ دارد هرگز سرنوشت امت محمد صلّى اللّه عليه و إله را به او نمىسپارد . ابن عباس گويد : گفتم : زبير چه ؟ گفت : او يك قهرمان است ، ولى در بقيع ، در بازار از وزن و پيمانه مىپرسد . آيا چنين كسى عهده‌دار امور مسلمانان شود ؟ گويد : گفتم : اما سعد بن ابى وقاص ؟ گفت : او مرد اين كار نيست . او ، البته لگامدار مركبى زين و يراق بسته است كه بر آن مىنشيند و به پيكار مىرود ،