مجاهد نقل كرده كه « ام زحم » و « باسه » از ديگر نامهاى مكه است ؛ « ام زحم » از آن روى كه مردم در آنجا شانه به شانه هم مىسايند و به كشمكش با يكديگر مىپردازند ؛ و « باسه » نيز از آن روى كه هركس را كه در آن كفر ورزد نابود مىكند و از ميان مىبرد . مادهء « بسّ » در زبان عربى به معناى از ميان بردن و نابود كردن است و از همين ريشه در سخن خداوند - تعالى - آمده است : وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا « 1 » . « ناسه » نيز گفته‌اند ؛ يعنى هركس را كه در اين شهر بىدينى ورزد مىراند و دور مىكند - و اين راندن و دور كردن معناى « نس » در زبان عربى است . اما پايهء جايگاه و حرمت مكه آن عظمتى است كه خداوند سبحان به حرمت خانهء خويش بدان شهر بخشيده است ، تا جايى كه به واسطه آن خانه كه ابراهيم را به برافراشتن پايه‌هايش فرمان داد و هم آن را قبلهء بندگان خويش گردانيد ، آن را « ام القرى » خواند ، آن‌سان كه فرموده است : وَ لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى وَ مَنْ حَوْلَها « 2 » . جعفر بن محمد عليه السّلام ، از پدرش محمد بن على عليهما السلام نقل كرده است كه علت نهادين آن خانه و طواف بر گرد آن ، اين است كه خداوند تعالى به فرشتگان فرمود : « من برآنم كه در زمين جانشينى قرار دهم . گفتند : آيا كسى را در آن قرار مىدهى كه در آن تباهى كند و خون بريزد ، درحالىكه ما تو را تسبيح مىگوييم و تو را تقديس مىكنيم . فرمود : بىگمان من چيزهايى مىدانم كه شما نمىدانيد » . « 3 » پس خداوند بر آنان خشم آورد . آنها به عرش پناه بردند و هفت بار برگرد آن چرخيدند تا خشنودى پروردگار خويش را به چنگ آورند . خدا هم از آنان خرسند گشت و بديشان فرمود : برايم در زمين خانه‌اى فراز آوريد تا هريك از آدميزادگان كه بر آنان خشم آورم بدان پناه برد و چنان‌كه شما با عرش من كرديد ، بر گرد آن خانه بچرخد و من نيز از او خرسند شوم . آنان اين خانه را برايش بنياد كردند و آن نخستين خانه‌اى بود كه براى مردم نهاده شد ؛ او خود فرموده است : إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ « 4 » . دانشى مردان

--> و به شهرى درآيى كه از ديرباز استوار و خلل‌ناپذير بوده است و اينجا از اين‌كه صاحب سپاهى آهنگ ديدارت كند در امان باشى . بيت را بنگريد در : ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 5 ، ص 148 - م . ( 1 ) . واقعه / 5 : و كوهها كاملا خرد شوند . ( 2 ) . انعام / 92 : و براى آن‌كه مادر شهرها و كسانى را كه پيرامون آنند بترسانى . ( 3 ) . بقره / 30 . ( 4 ) . آل عمران / 96 : بىگمان نخستين پرستشكده‌اى كه براى مردمان بنا نهاده شده همان است كه در بكه است . مبارك -