علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )
319
آيين حكمرانى ( فارسى )
باب چهاردهم سرزمينهايى كه احكامى متفاوت دارند سرزمينهاى اسلامى بر سه گونه است : حرم ، حجاز ، و آنچه جز اين دو منطقه است . [ حرم ] حرم عبارت است از مكه و سرزمينهاى پيرامونى آن ؛ يعنى اراضى ميان نشانههاى حرم تا شهر مكه . خداوند در كتاب خود با دو نام از اين شهر ياد كرده است : مكه و بكه ، خداوند - عز و جل - در آيه زير از مكه نام برده است : هُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ « 1 » . واژهء « مكه » برگرفته است از اين سخن تازيان كه گويند : « تمككت المخ من العظم » ؛ يعنى مغز استخوان را از آن بيرون كشيدم . اين اقتباس ، چنانكه اصمعى نقل كرده ، از آن روى است كه اين شهر ، بدكار را از خويش بازمىدارد و او را بيرون مىراند . اصمعى به گواه اين معنا بيتى از يك رجز را آورده است كه مىگويد : يا مكة الفاجر مكىّ مكا * و لا تمكّى مذحجا و عكّا « 2 »
--> ( 1 ) . فتح / 24 : اوست كه در مكه ، و پس از آنكه شما را بر آنان چيرگى داد ، دست ايشان را از شما و دست شما را از ايشان بازداشت ، و خداوند به آنچه مىكنيد بيناست . ( 2 ) - اى مكه ، بدكار را از خود بران ، و مذحج و عك را از خويش مران . بيت و همچنين اين بحث را بنگريد در : ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 5 ، ص 182 ؛ فاكهى ، اخبار مكه ، ج 2 ، ص 282 - م .