چنانچه فرمانده غنيمت را به كسانىكه در نبرد حضور داشته‌اند اختصاص دهد لازم است سواران را بدان دليل كه رنج بيشترى را پذيرفته‌اند بر پيادگان برترى دهد . البته ، در اين‌باره كه اين برترى چه مقدار است ، اختلاف ورزيده‌اند ؛ ابو حنيفه گفته است : به سوار دو سهم و به پياده يك سهم داده مىشود . شافعى گفته است : به سوار سه سهم و به پياده يك سهم داده مىشود و تنها سوارانى از سهم سوار برخوردار مىشوند كه اسب داشته باشند ، ولى به كسانىكه مركبشان يابو ، الاغ ، شتر يا فيل بوده است تنها سهم پياده داده مىشود . ميان آن‌كه اسب اصيل باشد يا غير اصيل باشد نيز تفاوتى نيست . اما سليمان بن ربيعه گفته است ، تنها به سواران اسب‌هاى اصيل و پيشتاز سهم داده مىشود . چنانچه كسى همراه با اسب در نبرد حضور يافته باشد ، هرچند نيز وارد پيكار نشود به او سهم داده مىشود ، ولى چنانچه اسب خود را در محل اردو بگذارد از سهمى برخوردار نشود . چنانچه كسى چند اسب با خود به نبرد آورده باشد تنها سهم يك اسب به او داده شود . ابو حنيفه و محمد بن حسن چنين ديدگاهى دارند . اما ابو يوسف گفته است : به چنين كسى سهم دو اسب داده مىشود و اوزاعى نيز همين ديدگاه را برگزيده است . ولى ابن عيينه گفته : به اسب‌هايى كه به آن‌ها نياز بوده است سهم اختصاص مىيابد ، اما به اسب‌هايى كه به آن‌ها نيازى نبوده است سهم اختصاص نمىيابد . هركس پس از حضور در پيكار ، اسبش بميرد از سهم سوار برخوردار مىشود ، ولى اگر اين اسب پيش از جنگ بميرد ، صاحبش از سهم سوار برخوردار نشود . همچنين است در صورتى كه سوار بميرد . اما ابو حنيفه گفته است : چنانچه سوار يا اسب او پس از ورود به دار الحرب بميرند شخص از سهم ويژهء سواران برخوردار مىشود . چنانچه پيش از فرو نشستن پيكار براى مسلمانان پشتيبانانى برسند ، اين نيروها از غنيمت سهم مىيابند ، ولى چنانچه پس از فرو نشستن پيكار برسند سهيم نشوند . اما ابو حنيفه گفته است : چنانچه پيش از فرو نشستن پيكار وارد دار الحرب شده باشند با پيكارگران سهيم گردند . سپاهيان اعم از مقررىبگيران و آن‌ها كه داوطلبانه به پيكار مىآيند ، همه ، در صورتى كه

--> البخارى ، ج 3 ، ص 1163 ، ش 2957 ؛ بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 9 ، ص 50 و 51 . البته ناگفته نماند در بيشتر منابع اين سخن از عمر بن خطاب نقل شده است . براى نمونه بنگريد به : هيثمى ، مجمع الزوائد ، ج 5 ، ص 340 ؛ بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 6 ، ص 335 ؛ ابن ابى شيبه ، مصنف ابن ابى شيبه ، ج 6 ، ص 493 و 494 ؛ طحاوى ، شرح معانى الآثار ، ج 3 ، ص 245 ؛ طبرانى ، المعجم الكبير ، ج 8 ، ص 321 ؛ ابن قدامه ، المغنى ، ج 9 ، ص 200 ؛ شافعى ، الام ، ج 4 ، ص 261 و ج 7 ، ص 335 ؛ ابن رشد ، بداية المجتهد ، ص 289 ؛ شوكانى ، نيل الاوطار ، ج 8 ، ص 124 - م .