علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )
286
آيين حكمرانى ( فارسى )
هستند . اما ابو حنيفه گفته است : اينگونه زمينها به واسطهء همين صلح به دار الاسلام بدل مىشود و كسانىكه در آنها كار مىكنند نيز اهل ذمه شمرده مىشوند و از همين روى از آنان جزيهء سرانه ستانده مىشود . اما اگر طرفهاى اين قرارداد پس از استقرار صلح ، آن را نقض كنند ، فقيهان دربارهء حكم آنان اختلاف نظر دارند : شافعى بدان گراييده است كه اگر ملكيت اين اراضى از آنان سلب شود و مسلمانان خود آنها را به ملكيت درآورند اين اراضى حكم ويژهء خود را خواهد داشت ، ولى اگر ملكيت اراضى سلب نشود به دار الحرب بدل خواهد شد . اما ابو حنيفه گفته است : چنانچه در سرزمين آنان افرادى مسلمان باشند يا ميان سرزمين آنها و دار الحرب آبادىاى از آن مسلمانان وجود داشته باشد آن اراضى دار الاسلام است و ساكنانش نيز در چنين وضعيتى مشمول احكام سركشان خواهند بود ، ولى چنانچه در ميان آنها كسى از مسلمانان نباشد يا ميان سرزمين آنها و دار الحرب آبادىاى از آن مسلمانان وجود نداشته باشد آن اراضى دار الحرب است . سرانجام ، ابو يوسف و محمد بن حسن گفتهاند : در هردو وضعيت ، اين اراضى دار الحرب تلقى مىشود . فصل [ : اموال منقول ] اموال منقول همان غنيمتهاى معمول است . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله در آغاز اين اموال را مطابق رأى و اجتهاد خود قسمت مىكرد . اما چون پس از نبرد بدر ، مسلمانان مهاجر و انصار در اين باره با يكديگر كشمكش پيدا كردند ، خداوند آنها را ملك پيامبر صلّى اللّه عليه و إله خواند تا او خود در هر جا مىخواهد هزينه كند . ابو امامه باهلى روايت كرده و گفته است : از عبادة بن صامت دربارهء انفال يعنى آيهء يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ « 1 » پرسيدم . عبادة بن صامت در پاسخ گفت : اين آيه دربارهء ما بدريان نازل شد كه دربارهء غنايم اختلاف ورزيديم و خويى بد آشكار ساختيم و از اين روى خداوند آنها را از دستمان بيرون كشيد و در اختيار پيامبر خويش گذارد . او نيز آنها را ميان مسلمانان به تساوى قسمت كرد و از ميان آنها تنها شمشير ويژهء خويش ذو الفقار را كه پيشتر از آن منبه بن حجاج بود برداشت و بىآنكه از آن غنايم خمس بردارد سهم ويژهء خود را از آنها در اختيار گرفت
--> ( 1 ) . انفال / 1 : از تو دربارهء غنيمتها مىپرسند . بگو : غنيمتها از آن خدا و پيامبر است . پس از خدا پروا كنيد و ميان خويش به صلاح آوريد .