علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )

277

آيين حكمرانى ( فارسى )

[ 6 - ] اما عكرمة بن ابى جهل ، وى به سوى كناره‌هاى دريا رفت و گفت : با مردى سكونت نمىگزينم كه ابو الحكم - مقصود پدر خود اوست - را كشته است . هنگامى كه وى در كشتى نشست ناخداى كشتى به او گفت : مخلص باش ! گفت : چرا ؟ گفت : در دريا جز اخلاص به كار نيايد . گفت : اگر در دريا جز اخلاص به كار نيايد در خشكى نيز جز اخلاص سودمند نيفتد . پس بازگشت . در اين هنگام همسر او ام حليم دختر حارث كه اسلام آورده بود براى وى از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله امان گرفت . گفته‌اند : همسر وى به استناد امانى كه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گرفته بود راهى كرانه‌هاى دريا شد . چون پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله عكرمه را ديد فرمود : آفرين بر سوار مهاجر ! او كه چنين شنيد اسلام آورد . پس پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله به او فرمود : « هرچه امروز از من بخواهى به تو مىدهم » « 1 » . او در پاسخ گفت : از تو مىخواهم از خداوند مسألت كنى هرجا خرجى كرده‌ام تا با آن راه خدا را ببندم يا هر موضعى كه داشته‌ام تا با آن بر راه خدا سنگ نهم ، آن را بر من ببخشايد . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله براى او چنين دعا كرد : « خداوندا ، آنچه را مسألت دارد بر او ببخشاى » « 2 » . پس عكرمه گفت : اى پيامبر خدا ، به خداوند سوگند هيچ درهمى از آنچه در راه شرك خرج كرده‌ام نمىگذارم مگر اين‌كه به جاى آن امروز در راه اسلام دو درهم خرج كنم و هيچ قدمى را از آنچه در راه شرك برداشته‌ام نمىگذارم مگر اين‌كه امروز به جاى آن در راه اسلام دو قدم بردارم . عكرمه در نبرد يرموك به قتل رسيد . اين خبر را از آن روى به تفصيل آورديم كه احكامى دربارهء رفتارهاى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله بدان باز مىگردد . فصل [ : كشتن پيران و ناتوانان ] كسانىكه كهنسالى توانشان را گرفته يا پيرى آنان را فرسوده و ناتوان ساخته و يا اهل دير و صومعه‌اند و رهبانيت پيشه كرده‌اند ، چنانچه با تدبير خود جنگاوران را يارى مىرسانند و آنان را به پيكار برمىانگيزند ، كشتن آن‌ها پس از دست يافتن برايشان جايز است و در حكم

--> ( 1 ) . « لا تسألنى اليوم شيئا الا اعطيتك » . حديث را بنگريد در : ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 18 ، ص 305 ؛ متقى هندى ، كنز العمال ، ج 13 ، ص 546 - م . ( 2 ) . « اللهم اغفرله ما سأل » .