علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )

112

آيين حكمرانى ( فارسى )

بىثمر ساخت « 1 » . پس حسان بن ثابت او را چنين پاسخ گفت : آنان كتابى داده شدند كه تباهش كردند پس ايشان كور هستند و از تورات برگشته‌اند . به قرآنى كافر شده‌ايد كه تأييدى را برايتان آورده كه پيامبر هشدار ده گفته است . بدين‌سان بر جنگاوران بنى لؤى آسان افتاده است كه بر اين سراهاى ويران آتشى در افكنند كه آن‌ها را در ميان گيرد « 2 » . چون پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله با آن طايفه چنين كرد اين كار بر دل‌هاى مسلمانان سنگين نمود و گفتند : اى پيامبر خدا ، آيا ما را درآنچه بريديم پاداشى هست ؟ و آيا در آنچه واگذارديم بر ما گناهى هست ؟ پس خداوند اين آيه را نازل كرد : ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَ لِيُخْزِيَ الْفاسِقِينَ « 3 » . دربارهء واژهء « لينه » در اين آيه چهار نظر وجود دارد : نخست آن‌كه مقصود درخت خرماست ، از هر نوعى كه مىخواهد باشد ، چنان‌كه مقاتل گويد ؛ دوم آن‌كه مقصود درختان خرماى مرغوب است ، چنان‌كه سفيان ثورى گويد ؛ سوم آن مقصود خرما بن‌هاى خرد است كه از درخت خرما نرم‌تر است ؛ چهارم آن‌كه مقصود همهء انواع درختان است كه به واسطهء زنده بودن نرم است . جايز است فرمانده مسلمانان چاه‌هاى آب دشمن را پر كند و يا جريان آب را از سمت اردوى آنان بيندازد ، هرچند زنان و كودكانى در ميانشان باشند ؛ زيرا اين اقدام يكى از

--> ( 1 ) . ابياتى است از بحر متقارب : السنا ورثنا الكتاب الحك * يم على عهد موسى فلم نصرف و انتم رعاء لشاة عجاف * بسهل تهامة و الاحنف يرون الرعاية مجدا لكم * كذا كل دهر بكم مجحف فيا ايها الشاهدون انتهوا * عن الظلم و النطق الموكف لعل الليالى و صرف الدهو * رتديل من العادل المنصف بقتل النضير و اجلائها * و عقر النخيل و لم تخطف چند بيتى از اين ابيات را ابن هشام نقل كرده است . بنگريد به : ابن هشام ، السيرة النبوية ، ج 4 ، ص 152 - م . ( 2 ) . ابياتى است از بحر وافر : هم اوتوا الكتاب فضيعوه * فهم عمى عن التوراة بور كفرتم بالقرآن و قد اتاكم * بتصديق الذى قال النذير فهان على سراة بنى لؤى * حريق بالبويرة مستطير ابيات را با تفاوتى اندك بنگريد در : ابن هشام ، السيرة النبوية ، ج 4 ، ص 233 - م . ( 3 ) . حشر / 5 : هرچه از خرما بن‌ها بريديد يا آن را ايستاده بر تنه‌اش رها ساختيد به اذن خداوند بوده است و تا زشتكاران را سرافكنده گرداند .