أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

563

آثار الباقيه ( فارسى )

تصور كرده‌اند كه قلاده خود قوس است با آنكه رأس رامى و دو گيسوى آن محسوب است . گاه مىشود كه ماه از سعد السعود منزل خود را كوتاه مىكند در سعد ناشره نازل مىشود و آن بيست و سومين و بيست و چهارمين ستارهء از ستارگان جدى است . گاه مىشود كه از فرغ ثانى راه را كوتاه مىكند و در كرب برج دلو نازل مىشود و مقصود از كرب ريسمانى است كه به دو دسته دلو مىبندند و سپس اين ريسمان را به طناب چاه براى آب كشيدن مىآويزند و كرب كه مذكور شد سى و پنجمين ستاره فرس اعظم است و يا آنكه ماه از فرغ ثانى به بلدة الثعلب نازل مى - گردد و بلدة الثعلب قسمتى از آسمان است كه ميان فرغ ثانى و سمكه مىباشد و ستاره‌اى در اين قسمت نيست . برخى از علماى انواء چنين تصور كرده‌اند كه انيسين كه اولين و دومين ستارهء از ستارگان مثلث است ميان بطن حوت شرطين جاى دارند و سبب اين توهم آن است كه اين دو ستاره را ديده‌اند كه پس از شرطين غروب مىكنند و چنين پنداشتند كه ماه بنابراين گمان گاهى از شرطين راه را كوتاه كرده و در انيسين وارد مىشود و اين سخن باطل است و نادرست و سبب تأخير غروب اين دو آن است كه عرضشان در شمال زياد است و كواكبى كه ميل آنها به شمال بيشتر است از كواكب ديگر كه ميلشان كمتر است زودتر طلوع مىكنند و در جنوب به عكس اين است . چون كواكب ثابته كه منازل ماه را بدان نسبت مىدهند و باسم آنها منازل خوانده مىشود با يك حركت واحد و بطئى متحركند اين‌طور نتيجه مىشود كه با سير يك درجه كه در شصت و شش سال خورشيدى انجام مىيابد در هر روزى از ايام طلوع و غروب قمر يك روز زياد گردد و ما مواضع كوكب منازل ماه را با طول و عرض و مقادير آنها از اعظام شش‌گانه در سال هزار و سيصد اسكندرى ثبت كرديم و كسى كه بخواهد اين مطلب را بفهمد بايد در زمان خود مطابق سيرى كه در هر شصت و