أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
516
آثار الباقيه ( فارسى )
فصل نوزدهم در روزهاى معروفى كه اعراب جاهلى به كار مىبستند گفتگو مىكند در پيش گفتيم كه ماههاى تازيان دوازده است و چون هر سه سال يك ماه كبيسه مىكردند همواره با سال خورشيدى مطابق مىشد و نيز گفته شد كه نامهاى اين شهور پارهاى دلات به اوقات سالى دارد كه در آن سال نامگذارى كردهاند و پارهاى دلالت بر كارى دارد كه در آنماه ميكنند و نيز رأى دستهاى از علماى لغت با مقدارى از روايات نقل شده در اين باب را ذكر نموديم و اكنون مقصود از اين نقل آن است كه رأى ديگرى كه تاكنون گفته نشده ذكر كنيم . محرم را بدين جهت محرم گويند كه چهار ماه از شهور عرب ماه حرام است كه سه تاى از آن چهار درپى يكديگرند و يكى تنهاست و آن سه ذو القعده و ذو الحجه و محرم مىباشد و اعراب در اين چهار ماه جنگ را حرام مىدانستند . وجه نامگذارى صفر اين است كه اعراب در اين ماه به و با گرفتار مىشدند و رنگ آنان زرد مىگشت كه بتازى صفرت گويند . ربيع الاول و ربيع الاخر در فصل پاييز مىآمدند و اعراب آنها را بهار نام گذاشتهاند . سپس نوبت دو جمادى مىشد و هنگامى اين دو ماه فرامىرسيد كه هوا سرد