أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
502
آثار الباقيه ( فارسى )
اما عيدهايى را كه به ميلاد متصل نمودهاند بدينقرار است : عيد هيكل و آن روز يكشنبهايست كه در دنبال ميلاد واقع است و مانند ذكران مارت و معناى واژهء مارت زنى است آزاده و بزرگوار و آن روز جمعه - ايست كه در دنبال ميلاد است مگر اينكه ميلاد روز پنجشنبه باشد كه اگر چنين چيزى اتفاق افتد بجمعه دوم آن را مياندازند تا اينكه در دنبال ميلاد نيفتد و اين كار براى اين است كه شب پنجشنبه متوسط ميان روز پنجشنبه و روز جمعه است . اما عيدهايى كه به دنح متصل است مانند روزهء عذارى و آن روز دوشنبه است كه در دنبال دنح است و اين عيد سه روز است و فطر آن روز پنجشنبه است و عبادىها و مسيحيهاى عرب آن را به كار مىبندند و گفتهاند كه سبب آن اين است كه پادشاه حيره پيش از اسلام از دخترهاى دوشيزه عبادى چندين نفر را انتخاب كرد تا آنكه آنان را بزنى بگيرد و اين دوشيزگان سه روز روزه وصال گرفتند و پادشاه در روز آخر اين روزه بمره و برخى گفتهاند كه اين روز را دوشيزگان عبادى عرب از راه سپاسگزارى به خداوند ، كه عرب بر عجم در روز ذى قار غلبه كرد و نتوانستند ايرانيان به عنقفير دوشيزه دختر نعمان ظفر بيابند ، روزه داشتند . گاه مىشود كه اين روزه با روزهء نينوى مجتمع ميشوند و آن وقتى است كه صوم كبير در اول حد آن واقع گردد پس در نتيجه دوشنبهاى كه پهلوى آن واقع مىشود روزه عذارى است و از آن تا روزه بزرگ بيست و دو روز فاصله است و چون صوم نينوى عذارى سه روز است ذكران ماريوحنا را روزه مىگيرند كه در روز جمعهاى است كه پس از دنح است با ذكران بولس و بطرس كه روز جمعهى دوم است و اين آن است كه پس از ذكران يوحنا قرار دارد .