أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

412

آثار الباقيه ( فارسى )

كه تا دو سنگ در مسجد ايشان باشد و مردم قيروان از فروش آنها سر باز زدند و گفتند ما اين دو سنگ را از خانه خدا به خانه شيطان نمىفرستيم . حكايت استوانه متحركى كه در قيروان است از حكايت فوق شگفت‌آورتر است كه بيك طرف حركت مىكند و چيزى زير آن ميگذارند و چون باز به حالت پيشين خود برگشت ممكن نمىشود كه آن را بيرون آورد و اگر آن چيز شيشه باشد صداى شكستن آن به گوش ميرسد و شكى نيست كه اين استوانه امرى صنعتى است و جايگاه آن دليل بر اين است . « 1 » اكنون بمطلب خود بازگرديم و گوييم : در روز بيست و نهم اين ماه بنابر رأى قاسر باد سردى است و نزد قبطيان باران و باد و رطوبت در هواست و در روز سىام نزد قبط نوء است و بعقيده قاللبس و اوقطيمن باد و رطوبت و نم و شبنم پيدا مىشود . ايار « 2 » ايار - در روز اول آن نزد قبطيان باران است و در روز دوم چيزى ذكر نكرده‌اند و در سوم بعقيده قبطيان باد و رعد و رطوبت و شبنم است و در چهارم نزد اوذكسس باران است و نزد قبط باران تند است و در پنجم بعقيده ذوسيثاوس باران است و سنان ميگويد كه بسيارى از اوقات راست ميآيد و نويى قوى در اين روز بوجود مىآيد و در ششم نزد قبطيان بادهايى است و نزد اوذكسس نوء و باران ريز است و در روز

--> ( 1 ) - مناره جنبان اصفهان گويا از روى همين استوانه ساخته شده ( 2 ) - ايار بتشديد ياء مىباشد و اين ماه ، ماه گل سرخ است از اينجاست كه ابو العلا گفته : تشتاق ايار نفوس الورى * و انما الشوق الى ورده يعنى عشق و شوق ما به ماه ايار براى گل آن است و ورد گل محمدى است كه از آن گلاب مىگيرند و اينكه سعدى گفته است : اين هنوز اول آثار جهان افروز است * باش تا خيمه زند دولت نيسان و ايار ضرورت شعر تشديد ايار را از ميان برده .