أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
400
آثار الباقيه ( فارسى )
به روى برخيزد و پيش از اينكه سخن بگويد چوب بيد را تبخير كنند از دردها در امان خواهد ماند و مىگويند مردهاى عقيم چون در شب آن روز بسها نظر كنند سپس با همسر خود نزديكى كنند داراى اولاد خواهند شد . « دو پنجم جزء بدست خواهد آمد » و چون آن را به ( 35975351 ) تقسيم كنيم كه علماى يهود با دقتى آن را از جنس اجزاى سال كردهاند خارج قسمت ما 2 عت + 350 روز + 4758 سال خواهد شد و 4104 / 463 عت + 21 عت + 350 روز باقى خواهد داشت كه تا حلول تقوفه و تمام سال 513 / 416 عت + 8 عت + 14 روز كمتر است كه چون آن را بر ميلاد سال بيفزاييم به شب دوشنبه شانزدهم ايلول ميرسد و با اين حساب پس از گذشتن 513 / 23 عت + 6 ساعت تقوفه در آن اتفاق مىافتد و اين كار نزديك به صواب است هرچند با آنچه ما به رصد يافتهايم تقريبا دو روز و نيم تفاوت دارد و هرگز حساب يهود با حساب ارصاد متفق نمىشود زيرا در مقدار سال شمسى و موضع اوج و حركت آن و اندازه بعد بين المركزين باهم اتفاق ندارند . اگر آنچه را كه با ارصاد بدست آمده با آغاز ايام و كسور آن در يكى از محازير متفق ميشد ما مىتوانستيم به تحقيق تحويل ارباع سال را بدست آريم ليكن امر از قرارى بود كه گفته شد پس ناچار از تقريب خواهيم بود از اين رهگذر ما تقوفات را در يكى از محازير سال خورشيدى كه مبنى بر وقت انقلاب صيفى است ، كه به رصد فاضل ابو سهل بيژن بن رستم كوهى در سال هزار و دويست نود و نه « 1 » اسكندرى در آخر ساعت اول از شبى كه بامداد آن روز شنبه شانزدهم تموز بدست آورده ، قرار داديم و ابعاد ميان تقوفات را از رصد ابى حامد صغانى كه پس از بيژن كوهى از علماى رياضى بغداد دربار عضد الدوله اعلم بود پذيرفتيم و در حقيقت اين ابعاد ثابت نمىباشد زيرا كار بدينجا ميرسد كه نقصان سال از روزها درست ، يك چهارم باشد ولى ميتوان گفت مدت مديدى در حال قريب به حقيقت باقى است و كسى كه خواهد به آن عمل كند حسابهاى ما را چنان كه كار يهود را در جداول داخل مىكرد داخل
--> ( 1 ) - در مقدمه كتاب ثابت كردهايم كه نود از اين قسمت افتاده بود .