أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
334
آثار الباقيه ( فارسى )
به سوگندهايى كه گفتهاند در اوستا مبين است تميز دهد . روز بيست و ششم اين ماه اشتاذ روز است كه اول گهنبار سوم باشد و آن سه روز است كه آخر آن آخر ماه است و خداوند زمين را در اين وقت بيافريد و نام گهنبار فيشههيم گاه است و گهنبارات شش عدد هستند كه هريك از آنها پنج روز است و واضع آن زردشت است . عيد خردادگان و عيد اشتاد روز خردادماه روز ششم آن روز خرداد است و آن عيدى است كه بواسطهء اتفاق دو نام خردادگان نام دارد و معناى اين نام ثبات خلق است و خرداد ملكى است كه بتربيت خلق و اشجار و نبات و ازاله پليدى از آبها موكل است . روز بيست و ششم آن اشتاد روز است كه اول گهنبار چهارم است و آخر آن آخر ماه است و خداوند اشجار و نبات را در آن روز بيافريد و نام آن اياثرمگاه است . جشن نيلوفر در خردادماه و عيد تيرگان تيرماه روز ششم آن خرداد است و عيدى است كه جشن نيلوفر نام دارد و اين عيد مستحدث است . روز سيزدهم آن روز تير است و عيدى است تيرگان نام دارد براى اتفاق دو نام ، و براى اين عيد دو سبب است يكى آن است كه افراسياب چون به كشور ايران غلبه كرد و منوچهر را در طبرستان در محاصره گرفت منوچهر از افراسياب خواهش كرد كه از كشور ايران به اندازه پرتاب يك تير در خود به او بدهد و يكى از فرشتگان كه نام او اسفندارمذ بود حاضر شد و منوچهر را امر كرد كه تير و كمان بگيرد باندازهاى كه بسازنده آن نشان داد چنان كه در كتاب اوستا ذكر شده و ( ارش ) را كه مردى با ديانت بود حاضر كردند « 1 » گفت كه تو بايد اين تير و كمان را بگيرى
--> ( 1 ) - جوان بىهنر نخست ناخوش بود * اگر چند فرزند آرش بود فردوسى