أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

296

آثار الباقيه ( فارسى )

از براى اين طايفه سه نماز واجب است : نخست هنگام طلوع شمس هشت ركعت ، دوم قبل از زوال شمس از وسط السماء پنج ركعت ، سوم هنگام غروب آفتاب پنج ركعت و در هر ركعت از نمازشان سه سجده است و در ساعت دوم روز يك نماز نافله مىخوانند و يكى ديگر را در ساعت نه روز و سومى را در ساعت سوم از شب و از براى نماز طهارت و وضوء بجا مىآورند و از جنابت هم غسل مىكنند ولى ختنه نمىنمايند چون چنين گمان كرده‌اند كه بدين امر مأمور نشده‌اند و اكثر احكام ايشان در مناكح و حدود مثل احكام مسلمين است و در تنجس از مس موتى و امثال اين امر شبيه به تورات و از براى اين قوم قربانيهايى است كه به كواكب و اصنام و هياكل آنها متعلق است و ذبايحى هم دارند كه كهنه ايشان و آنان كه فريبشان داده‌اند متولى آن هستند و بعضى از اين جماعت بوذاسف را هرمس مىدانند و گفته شده كه صابئين حقيقى آنهايى هستند كه در بابل از جمله اسباطى كه كورش و ارطخشاست به بيت المقدس حركت دادند بازماندند و بيشترشان در واسط و سواد عراق در ناحيه جعفر و جامده و دو نهر صله ساكن‌اند و خود را با نوش بن شيث نسبت مىدهند و با حرّانيه مخالفند و مذاهب ايشان را عيب مىكنند و جز در اشياء معدودى با ايشان موافق نيستند حتى اينكه در نمازشان به قطب شمال متوجه‌اند و و حرانيه به جنوبى . گمان مىكنم كه مانوىها نيز به اين قطب توجه كنند زيرا اين قطب نزد ايشان وسط قبة السماء است و رفيع‌ترين موضعى در آن ، وليك صاحب كتاب الباء كه از مانويه و دعات ايشان است اهل اديان ثلثه را در عداد امورى كه بر ايشان عيب مىگيرد يكى اين است كه به سمت خاصى توجه مىكنند و مىخواهد بر اين امر اشاره كند كه شخصى كه براى خدا نماز مىخواند از توجه به قبله خاصى بىنياز است « 1 » .

--> ( 1 ) - قرآن هم مىگويد فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ، هر كجا و هر سو بگرديد روى خدا آنجاست و مقصود از توجه به جهتى ، خدا را ذيجهت دانستن نيست و اين آيه بر خلاف عقيده حاج ميرزا حسن مازندرانى ناسخ آيه فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ نيست زيرا يكى از اين دو آيه احاطه ذاتى را مىخواهد بما بفهماند و يكى ديگر حكم تكليفى را . ( از افادات سيد اسد اللّه خارقانى )