أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

273

آثار الباقيه ( فارسى )

پيدا كردن روزى را كه از شهور سريانى آغاز تقوفه باشد خالى از اشكال نيست باز به مطلب خود برگرديم و گوييم : حساب و جداولى را كه ما در پيش بيان كرديم بما مىفهمانيد كه اول تقوفه در چه روز از ايام هفته است ولى روزى را كه در ماه سريانى اول تقوفه مىشد به مقدارى غيرقابل اغماض از حقيقت دور بود . مثال آن - چون تاريخ آدم را در اول تشرى كه ميلاد آن روز يكشنبه غره اول ايلول 1311 اسكندرى باشد بدست آوريم سالهاى تام آدم 4759 سال خواهد بود كه هشت محزور كبير و بيست و شش محزور صغير و نه سال تام مىشود كه شش سال از اين نه سال بنابر حساب ( بهز يجوح ) بسيط و سه سال عبور مىشود و چون هريك از بسيط و عبور را در ايام خود ضرب كنيم و 1738200 روز و هفت ساعت و دويست و پنجاه و سه حلق مىشود كه فاصله‌ى ميان اول سال از سالهاى آدم و ميلاد سالى باشد كه براى مثال ذكر گشت . نيز در پيش گفته شد كه علماى يهود قبول نموده‌اند كه تقوفه‌ى تشرى كه اعتدال خريفى باشد ، در سال اول از تاريخ آدم پنج روز و يك ساعت پس از ميلاد سال بود و چون اين مقدار را از آنچه بدست آورده‌ايم كم كنيم باقيمانده‌ى فاصله‌ى ميان تقوفه‌ى تشرى و ميلاد سال خواهد بود و چون اين مقدار را بر 365 روز و ربع روز تقسيم كنيم 4758 سال مىشود باضافهء 335 روز و سه ربع روز و تا زمانى كه سال شمسى تمام گردد و شب و روز معتدل شوند 828 / 11 / 29 حلق / عت / روز باقى خواهد ماند و چون اين مقدار را بر ميلاد سال خود ، كه يكشنبه باشد پس از گذشتن هفت ساعت دويست و پنجاه و سه حلق ، بيفزاييم به ساعت نهم از شب سه‌شنبه روز اول تشرين اول خواهيم رسيد كه از اعتدالى كه از راه رصد بدست آمده چهارده روز متأخر است . چون اين مدت را كه ميان اول تقوفات و ميلاد سال ما كه ( 1738195 )