أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

262

آثار الباقيه ( فارسى )

يك درجه باشد . دليل اين مطلب آنست كه نسبت ه ح به مقدارى كه به آن مقدار ه ط يك درجه باشد به ح ط مثل نسبت ه ح است به مقدارى كه به آن ه ط يك درجه باشد به مجموع ه ح و يك درجه يعنى ح ط و از اينجا بعد ميان دو مركز بهريك از دو قطر فلك ممثل و خارج مركز داراى نسبتى معلوم خواهد شد . سپس عمود طع را بر قطر ا هج اخراج مىكنيم و دو مثلث طع ه و ح سه متشابه مىشوند و اضلاع آنها با يكديگر متناسب و چون در هندسه ثابت شده كه نسبت اضلاع مثلث بهم مانند نسبت سينوس‌هاى زواياى متقابل به آن اضلاع است بنابراين نسبت ه ح معلوم به ح س معلوم مانند نسبت سينوس زاويه ح س ه قائمه ه ط كه بزرگترين سينوس است به سينوس س ه ح كه طع مطلوب است و بطريق اربعه متناسب آن را استخراج مىكنيم و ( 0 ند لد يط مح ل ) « 1 » مىشود كه قوسش ( سه كو كط لب ) « 2 » است و ا ط و آن دورى اوج از اعتدال ربيعى است و مقصود از طرح اين مقدمات همين مطلب بود و شكل اين است .

--> ( 1 ) - صفر درجه و 54 قه و 34 نيه و 19 لثه و 48 بعه و 30 لثه . ( 2 ) - 35 درجه و 26 قه و 29 نيه و 32 لثه .