أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

243

آثار الباقيه ( فارسى )

از چه راه مىتوان غره ماه‌هاى يهود را شناخت اگر ندانيم كه آغاز حقيقى سال در چه روز از آب و يا ايلول است و نتوانيم اين مطلوب را از جدول كميات بدست آورد و تنها از جدول علامات جايگاه روز آغاز سال را در هفته بدانيم و سابق بر اين از دايره‌ى عيار دانسته باشيم كه در آب و يا ايلول است مىتوان سر سال را در شهر سريانى يك روز جلوتر و يا عقب‌تر بيابيم بخصوص كه اعياد سه‌گانه كه جداول پيش بيان شد ما را به شناسايى تاريخ يهود و آغاز سال آنان و كيفيت مركبه‌ى آن راهنمايى مىكند و مىتوان كه از روى همين اعمال غره ماه‌هاى يهود را از دو طريق شناخت . يكى آنكه برحسب دو كيفيت منسوب به آن سال ، بهره و قسمت هر ماهى را از راه تقسيم بر آن بدست آورد . ديگر آنكه از راه جدول اول ماهها به اين مطلب پى برد از اين راه كه آغاز سال را در جدول علامت تشرى اگر بسيط باشد در جدول بسايط و اگر عبور باشد در جدول عبور داخل كنيم و در مقابل كيفيت سه‌گانه سال را از نقصان و اعتدال و تمام خواهيم يافت و چون اين كيفيت بدست آمد مقابل آن آغاز هر ماهى كه تام است و دو غره ماهى كه ناقص است خواهيم ديد و عادت قوم يهود بر اين جارى شده كه براى هر ماهى كه شهر تام بر آن مقدم باشد دو اول ماه قايل مىشوند يكى روزى كه حقيقتا آغاز ماه است و ديگرى روزى كه پيش از آن است كه سىام از شهر تامى باشد كه مدت آن منقضى گشته و بسيار اين مطلب شگفت‌آور است و خوانندگان را به حيرت مىاندازد و جدول آغاز ماهها در سالهاى بسيط و يا عبور اين است .