أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
مقدمه 20
آثار الباقيه ( فارسى )
ابن سينا در اين موضوعات گفتگو كرده ، براى شما روشن مىشود چنان كه بسيارى از مسائل طبيعى كتاب حاضر از قبيل اينكه خلاء ممكن است يا محال و اينكه خلاء حافظ اشياء مىباشد چه معنى ميدهد ، با توجه به ترجمه كامل مرحوم فروغى در كتاب فنون سماع طبيعى به اين مسائل آشنا ميشويد . مجموعه كتب و مقالاتى كه بيرونى يادگار گذاشته صد و سه عدد است و چون مقالات استاد خود نصر بن عراق و مقالات دوست خود ابو سهل مسيحى را بسيار دوست ميداشته آنها را فرزند خوانده خود دانسته و غير از اين صد و سه اثر در شمار تأليفات خويش جاداده و من در جوانى يك مقاله از نصر بن عراق در تهران سراغ داشتم و نظام حيدرآباد پانزده رساله آن را در يك مجموعه چاپ كرده و ميان آثار اين مرد رياضىدان برخى از مقالات است كه در قرن حاضر بآلمانى ترجمه شده و شامل افكار زنده است و جاى اين سخنان جاى ديگر است . اينجانب كه از آغاز شباب در جستجوى آثار ابو ريحان بودهام كتب ذيل را از اين صد و سه اثر موجود يافتهام . 1 - آثار الباقيه كه تقريبا صد سال پيش يك نسخه بسيار نفيس در تهران بوده و عين همان را زاخائو در ليپزيك چاپ كرده و دو نسخه كامل از آن در اسلامبول موجود است كه عكس آن مورد استفاده قرار گرفته و ساقطاتى از كتاب در آنها پيدا شده . 2 - قانون مسعودى كه در دست اعتضاد السلطنه بوده و بعدا اين نسخه از ايران بيرون رفت و دانشمندى آلمانى هفت نسخه خطى از آن در دنيا يافت و نسخه اكسفورد سيصد و هفتاد و پنج هجرى نوشته شده كه سى و پنجسال پس از مرگ ابو ريحان است و چون آن دانشمند به قرارى كه شنيدهام در بمباردمان آلمان از ميان رفت ابو الكلام آزاد نسخه تصحيح شده آن را به پول دولت هندوستان خريدارى كرد و در هند چاپ شد . 3 - استخراج الاوتار . 4 - افراد المقال فى امر الاظلال . 5 - تمهيد المستقر لمعنى الممر .