أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

107

آثار الباقيه ( فارسى )

فصل ششم در اين است كه چگونه پاره‌اى از تواريخ از پاره‌اى ديگر استخراج مىشود و در اين فصل تواريخ پادشاهان و مدت سلطنت هريك را با اختلافى كه ميان مورخان است گفتگو مىكنيم . چون مقصود ما در اين كتاب آن است كه به كوتاه‌ترين راهى و آشكارترين طريقه‌اى ايام پادشاهى ملوك گذشته را بدست آوريم : پس اگر بخواهيم مانند اصحاب زيجات برخى از اين تواريخ را از برخى ديگر استخراج كنيم و براى انجام اين مقصود اعمال گوگونان بجا آوريم خيلى بحث ما پهناور خواهد گشت و به تكليف و تكلف گرفتار خواهيم شد . آنچه با روش من كه از آغاز كتاب شروع كرده‌ام شباهت دارد اين است ميان اوايل تاريخهاى مستعمل را با روزها كه اعداد آن نزد همه امم اختلاف‌ناپذير است بيان كنم زيرا ساليان و شهور چنان كه گفته شد مقدارشان مساوى نيست . ما اگرچه در پاره‌اى جايهاى اين كتاب در فنون ديگرى نيز وارد شده‌ايم و مطالبى را نيز در اين دفتر گنجانيده‌ايم كه ربط و اتصال آن به مقصود خيلى بعيد است ولى اين كار را براى اين نكرديم كه سخن به درازا كشد و پرگويى كنيم ، بلكه تنها منظور ما اينست كه چون شخص همواره در يك علم نظر كند خسته مىشود ولى اگر از فنى به فن ديگر وارد شود مانند اين خواهد بود كه در باغهاى گوناگون قدم گذاشته كه هنوز از يكى بيرون نيامده باغ ديگر خود را به دو عرضه دارد از اينروى