نسبت به بلادى كه هواى آن غبارآلود است در اغلب اوقات اين اختلاف روى مىدهد و نيز علاوه بر اينكه نسبت به امكنه اختلاف رؤيت هلال تحقق مىيابد نسبت به ازمنه نيز اين اختلاف صحيح است چنان كه پاره‌اى از زمانها هلال باريكتر و در پاره ديگر ستبرتر است و نيز تفاوت نيروهاى باصره بينندگان برحسب حدت و كلالى كه مىيابد در رؤيت هلال مدخليت دارد و تمام اين حالات كه تاكنون گفته شد در هر اول ماه رمضان و شوال با اشكالى نامعدود در احوال غير محدود روى مىيابد بدين سبب است كه گاه مىشود ماه رمضان ناقص است و گاه تمام . همچنين اين حالات هر اندازه كه عروض بلدان روى به كمى و يا به زيادى گذارد اطوار گوناگون مىيابد و در نتيجه ماه در بلاد شمال تمام مىشود و در بلاد جنوبى ناقص و بالعكس و نيز اين هم همواره بر يك نظم نيست بلكه گاه مىشود كه براى يك ماه مخصوص چندين مرتبه متوالى يا غير متوالى اين حال رخ مىدهد . پس اگر عمل اين فرقه‌ى جديد بر جد اول و حسابها صحيح باشد و اين‌طور اتفاق افتد كه با رؤيت هلال درست منطبق شود يا آنكه يك روز از رؤيت هلال جلوتر بيفتد محتاج خواهند شد كه براى عرض بلادى بطور جداگانه يك جدول ترتيب دهند با آنكه اختلاف رؤيت فقط از جهت عروض نيست و اختلاف طول بلاد بيشتر در آن سهيم و شريك است زيرا گاه اتفاق مىافتد كه در برخى از بلاد هلال ديده نمىشود و در بلدى ديگر كه از آن به مغرب نزديكتر است رؤيت هلال مىگردد . اين است كه بايد اين طايفه براى هر جزئى از اجزاء طول بلاد نيز يك جدول خاصى ترتيب دهند . اما اينكه مىگويند مقتضاى خبر ماثور از پيغمبر اين است كه صوم و فطر بر رؤيت هلال مقدم است اين سخن هم نيز ناپسنديده است چه ، حرف لام همانطور كه بر واقعه‌هايى كه در آتيه روى خواهد داد درمىآيد بر امرى كه گذشته نيز وارد مىشود مانند اينكه مىگويند ( كتب لكذا من الشهر ) پس نوشتن و كتابت كه در اين دو عبارت است بر ايام گذشته از ماه مقدم نمىگردد و مقتضاى خبر نبوى اين است