چهارم ساختند . سپاس دار كه جز فيض آسمانى نيست . روى همين تناسب است كه چون سينوس و تانژانت كوتاه شده است كسينوس و كتانژانت دراز ميشوند و چون سينوس و كسينوس در قفس دايره محبوسند نميتوانند پا را از مقدار شعاع فراتر نهند ولى تانژانت و كتانژانت چون ميدان بازى دارد تا بينهايت ميروند . ( نامهاى دانشمندان مذكور در اين مقاله ) 1 - تالس قرن ششم پيش از ميلاد بوده و براى نخستين بار كسوفى كه در 585 سال ق م روى داده از پيش مردم را آگاه كرده 2 - بطلميوس 167 م 3 - كپرنيك 1473 - 1543 م 4 - حبش حاسب مروزى در گذشته ميان سالهاى 250 و 260 ه 5 - بتانى در گذشته 317 ه 6 - ابو الوفا اهل بوزگان نيشابور 328 - 388 ه و او صدر اعظم كشور آل بويه بوده است 7 - ابو ريحان بيرونى 362 - 420 ه