سمعانى مىگويد : « از شهر بلخ علماى زيادى برخاسته‌اند كه قابل شمارش نيست ، چه علماى متقدّم و چه علماى متأخر ، همه از صالحان و بزرگان بودند » . « 1 » شيوه كار براى تدوين اين كتاب شرح حال بيش از 1700 تن از بزرگان بلخ اعم از علما ، فقها ، محدثان ، فلاسفه ، حكما ، شعرا ، عرفا ، قضات ، حكّام ، وعاظ ، محقّقان ، سران لشكر و صاحبان اثر مورد بررسى و تحقيق قرار گرفت . براى دستيابى به شرح حال اين بزرگان ، علاوه بر وقت زياد احتياج به منابع و مآخذ فراوانى بود . برخى از منابع چاپى يا خطى در كتابخانه‌هاى مشهد موجود نبود ، بدين جهت براى مراجعه به اين منابع به تهران ، قم و شهرهاى ديگر مسافرت شد و دهها منبع چاپى و خطى ديده شد . كتابهاى تاريخى ، رجالى ، فقهى ، حديثى ، عرفانى ، فلسفى ، تفاسير ، آثار ادبى ، تذكره‌ها ، دايرةالمعارف‌ها ، مجلات فارسى و عربى يا هر منبعى كه به مناسبتى دربارهء بلخ ، نواحى آن و يا رجال بلخ مطلبى داشت ، فيش‌بردارى شد و تقريبا تمام منابعى كه به نوعى دربارهء خراسان بزرگ نكته‌اى داشت ، از نظر گذشت . اين مجموعه دو جلدى شرح حال بزرگان بلخ از قرون اوليهء اسلامى تا دوران معاصر را شامل مىشود . اسامى تمامى رجال بلخ براساس نام كوچك آنها به ترتيب حروف الفبا تنظيم شده و براى هريك از آنها شمارهء مسلسل نيز ذكر شده است . براى اينكه نامهاى رجال زودياب شود ، در فهرست نام اشخاص علاوه بر تنظيم الفبايى براساس نام كوچك ، در مواردى كه بزرگى به نامى ، لقبى ، كنيه‌اى و يا مكانى شهرت داشته است ، شهرت اشخاص هم به صورت سيستم ارجاعى تنظيم الفبايى شده و به نام كوچك او ارجاع داده شده است . در اين صورت اگر پژوهشگر خواست براساس شهرت اشخاص رجال مورد نظر را دنبال كند ، سريع به مقصود خود خواهد رسيد . در مورد شاعران تنظيم الفبايى براساس تخلّص شاعر و نيز فهرست ارجاعى خواهد بود . در شرح‌حال‌نويسى رجال سعى شده است كه تمام منابعى كه در مورد آن شخص

--> ( 1 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 2 ، ص 304 .