بختى اهمّيّتى ويژه داشت و اين شترها به دربار خلفا پيش كش مىشد . نظر محمّد خان [ نذر محمّد ] حاكم بلخ در سال 1004 هجرى از همين شترها براى شاه جهان پادشاه هند هديه فرستاد . « 1 » مجسمهء شترهاى دوكوهانه‌اى كه به سال 842 قبل از ميلاد در زمان فرمانروايى سلمنسر سوم ، پادشاه آشور ، بر ستونهاى مخروطى نصب گرديده است دلالت بر عظمت اقتصادى بلخ دارد . « 2 » لسترنج مىگويد : « صادرات بلخ كنجد ، برنج ، بادام ، گردو ، دوشاب [ عصارهء انگور ] ، صابون و انگور بوده است » . « 3 » زبان مردم بلخ زبان مردم بلخ قبل از ورود اسلام به آن سرزمين فارسى بوده است . ايوب شهيد مىگويد : پارسى درى مخصوص ملوك خراسان و بلخ بوده است . « 4 » اين زبان از دير زمان و وقتى اعراب به ايران راه يافتند زبان مردم كوچه و بازار بلخ ، سمرقند و بخارا بود . « 5 » وجود اديبانى نظير شهيد بلخى ، ابو شكور بلخى ، ابو المؤيد بلخى ، معروفى بلخى ، رابعهء بلخى ، دقيقى بلخى ، عنصرى بلخى ، منوچهر شصت كلّه بلخى و ناصر خسرو قباديانى بلخى ، جلال الدّين محمّد بلخى و دهها اديب ديگر خود گواهى بر قدمت زبان فارسى در بلخ است . در عصر سامانيان ادبيات فارسى بازسازى شد و علّت آن اين بود كه سامانيان خود از مردم بلخ و علاقه‌مند به فرهنگ مادرى خود بودند ، لذا تصميم گرفتند كه اين زبان را احيا نمايند . فارسى درى ، زبان برخاسته از خراسان قديم بود . « 6 »

--> ( 1 ) - بلخ در تاريخ و ادب فارسى ، ص 64 . ( 2 ) - همان ، ص 65 . ( 3 ) - جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 456 . ( 4 ) - فضائل بلخ ، ص 17 . ( 5 ) - بلخ در تاريخ و ادب فارسى ، ص 314 . ( 6 ) - تاريخ زبان در افغانستان ، ص 72 .