شهر بلخ ، پيش از اسلام از كهن‌ترين مراكز تاريخ ، مذهب و سياست انسانى و اولين جايگاه اسكان مهاجرين آريايى بود . بلخ در گذشته از نظر اقتصادى و تجارتى بسيار آباد بود و مردمانى از مليتهاى مختلف در اين شهر سكونت داشتند . اين شهر چهارراه هند و چين بشمار مىرفت و از همين ناحيه بود كه تمدن و فرهنگ ايران به شرق به ويژه چين نفوذ كرد . بلخ ، بعد از ورود اسلام ، يكى از مهمترين مراكز علمى و نظامى مسلمانان بود و اسلام از آنجا به ماوراءالنهر و تركستان راه يافت . افزون بر اين ، بلخ پس از اسلام دوره جديدى را در فرهنگ و تمدن اسلامى آغاز كرد و از مهمترين مراكز دانش و هنر در آسيا بشمار آمد و بزرگان و دانشمندان زيادى را در دامن خود پرورد . كتاب حاضر شامل مقدمه‌اى درباره جغرافيايى تاريخى بلخ و نيز اسامى روستاها و بلوكات بلخ است و به تحقيق در شرح حال و آثار صدها تن از مشاهير بلخ مىپردازد .