مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
457
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
خلف بن ايوب بلخى ، شداد بن حكيم بلخى و عصام بن يوسف بلخى نقل كرده است . « 1 » ابو احمد حامد بن عيسى اسروسنى و عبد اللّه بن مسعود بن كامل سمرقندى از طريق صاحب بن سلم بلخى رواياتى را نقل كردهاند . « 2 » از عبارتهاى القند فى ذكر علماء سمرقند چنين استفاده مىشود كه عصام بن يوسف و شداد بن حكيم و خلف بن ايوب از جمله استادان صاحب بن سلم بن قتيبه بلخى مىباشند . « 3 » همچنين او شاگردانى داشته است مانند : ابو احمد حامد بن عيسى اسروسنى و ابو احمد عبد اللّه بن عبد الرحمن بورنمدى . « 4 » دربارهء زهد و تقواى او نقل كردهاند كه وى در بيست و چهار ساعت يك ختم قرآن و در ماه مبارك رمضان در طى بيست و چهار ساعت دو ختم قرآن مىكرد . او مىگفت : من به نفسم اجازه نمىدهم كه از من چيزى بخواهد يا به چيزى ميل پيدا كند ؛ به خاطر اينكه مىدانم خواستههاى او را نمىتوانم تأمين كنم . « 5 » وى از دو گروه به شدت پرهيز مىكرد : 1 - از اهل بدعت ؛ 2 - از حاكمان ظالم . « 6 » وى در هنگام مرگ مىگفت : بار خدايا ، تو مىدانى كه من براى دنيا نى بر نى و آجر بر آجر و درهم بر درهم انباشته نكردهام . بار خدايا تو مىدانى كه من به تو اعتماد دارم و تو مرا مىبخشى . « 7 » صاحب بن سلم بلخى وصيّت كرد ، وقتى كه مردم جنازهام را به رباط نوكمين ببريد و در آنجا به زمين بگذاريد و از كودكان بخواهيد كه در حق من دعا و طلب آمرزش كنند ، سپس مرا در كنار رباط نوكمين به خاك بسپاريد . « 8 »
--> ( 1 ) - القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 263 . ( 2 ) - همان ، ص 262 ؛ الانساب ، سمعانى ، ج 2 ، ص 354 . ( 3 ) - القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 263 . ( 4 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 2 ، ص 354 . ( 5 ) - القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 262 . ( 6 ) - همان ، ص 263 . ( 7 ) - همان . ( 8 ) - القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 263 .