مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

451

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

قرطبى ، تفسير كبير ، تفسير تسير ، حقايق التأويل ، رياض الجنان ، شرح خطيبى ، عين المعانى ، طوالع التنوير ، كشاف البيان ، كشف الاسرار ، معالم التنزيل ، معالم العلوم و معانى القرآن زجاج . . . او كتابش را با اين عبارات شروع مىكند : اى به نام تو افتتاح كلام . يك نسخه از اين كتاب در كتابخانه گنج‌بخش اسلام‌آباد به شماره 977 موجود است . « 1 » [ 274 ] شهيد بن حسين جهودانكى بلخى ابو الحسن شهيد بن حسين جهودانكى بلخى ، در جهودانك « 2 » پا به عرصه وجود نهاد . برخى از محققان مىنويسند كه حسين پدر شهيد جهودانك را به قصد بلخ ترك گفت و در آنجا ساكن شد شهيد بلخى در اين شهر تولد يافت . « 3 » مورّخان دربارهء نام او اختلاف‌نظر دارند ، بعضى او را شهيد ، برخى سهيل و گروهى ديگر على ضبط كرده‌اند . درحالىكه نام او شهيد بن حسين است و كنيه‌اش ابو الحسن . ابو الحسن شهيد بلخى ، به فارسى و عربى شعر مىسرود . « 4 » برخى از محققان او را از شعراى دربار نصر بن احمد سامانى در بين سالهاى 301 تا 331 ه . ق . مىدانند . ازآنجاكه به گفته اكثر مورّخان او در سال 325 ه . ق . درگذشته است . به احتمال زياد وى اوايل حكومت نصر بن احمد سامانى را درك كرده است . « 5 »

--> ( 1 ) - فهرست مشترك نسخه‌هاى خطى فارسى پاكستان ، ج 1 ، ص 57 . ( 2 ) - جهودانك يكى از شهرهاى نواحى بلخ است كه اكنون به ميمنه شهرت دارد و مركز استان فارياب است . ( 3 ) - معجم البلدان ، ج 2 ، ص 194 . ( 4 ) - رسائل فلسفيه ، 146 ؛ لباب الالباب ، ص 243 . ( 5 ) - تاريخ علوم عقلى ، صص 203 - 204 ؛ رسائل فلسفيّه ، ص 146 .