مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

450

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

مؤمنش نيز دوست بدارد . عن شهاب بن معمر بلخى ، باسناده ، عن أنس بن مالك قال : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : انّ السّلام اسم من أسماء اللّه تعالى وضعه اللّه فى الأرض فأفشوا السّلام بينكم . « 1 » سلام نامى از نامهاى پروردگار است كه خداوند آن را در زمين قرار داده است ، پس به يكديگر بلند سلام كنيد . [ 273 ] شهريار بن محمّد يار بلخى ابو ابراهيم شهريار بن محمّد يار بن ميرزا محمّد بن قليج بن ميرزا درمان بلخى در سال 1060 ه . ق . در عالم رؤيا قاضى بيضاوى را ديد و از او سؤالاتى كرد . قاضى در پاسخ گفت : جواب تو در اين كتاب نهفته است و اين جواب چند بار تكرار شد . بلخى يقين كرد كه اين رؤيا صادقه است . كتاب پرارزش انوار التنزيل قاضى بيضاوى را با دقت تمام خواند و پس از درك معانى اين تفسير گرانبها شرحى بر آن كتاب نگاشت و اسم آن را سراج التأويل فى شرح انوار التنزيل نوشت . وى در مقدمه كتاب يادآورى نكرده است كه اين كتاب تنها شرح سوره فاتحة الكتاب است و يا اينكه شرح همهء كتاب انوار التنزيل است ، ولى آن نسخه كه در دسترس است تنها شرح سورهء فاتحه مىباشد . اين كتاب شرحى است به نثر روان همراه با نظم كه افزودگيهاى آن از تفاسير ديگر استفاده شده و مؤلف از آنها نام برده است ، مانند : بحر الحقائق ، تأويلات ابو منصور ، تحقيق حسامى ، تفسير نيازى ، تفسير بصايرى ، تفسير

--> ( 1 ) - الأدب المفرد ، ص 268 ؛ و براى اطلاع بيشتر ر . ك : مسند احمد ، ج 3 ، ص 278 ؛ تاريخ مدفونين بلخ ، ( خطى ) الأسامى و الكنى ، حاكم ، ج 1 ، ص 44 ؛ توضيح المشتبه ، ج 8 ، ص 223 ؛ سير اعلام النبلاء ، ج 7 ، ص 447 ؛ الأدب المفرد ، صص 230 ، 257 ، 332 ؛ المشتبه ، ج 2 ، ص 604 ؛ تقريب التهذيب ، ج 1 ، ص 341 ؛ الجرح و التعديل ، ص 363 ؛ الكنى و الاسماء ، مسلم ، ص 8 ، خلاصة تهذيب التهذيب ، ج 1 ، ترجمه 2983 ؛ خلاصة الكمال ، ص 142 .