مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
418
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
كتاب ينابيع المودة به دست موسى بن على بن ابو القاسم بن عيسى فراهانى در سال 1300 ه . ق . به نام مفاتيح المحبّة به فارسى ترجمه شده است و يك نسخه خطى از اين كتاب به قلم مترجم در كتابخانه آستان قدس به شمارهء عمومى 2154 موجود است . « 1 » حضرت آية اللّه العظمى سيد شهاب الدّين مرعشى از اين كتاب به نيكويى ياد كرده است . سيد سليمان بن ابراهيم در روز پنجشنبه ششم ماه شعبان المعظم سال 1294 ه . ق . در قسطنطنيه به جوار حق شتافت و در خانقاه مراديه به خاك سپرده شد . بعضى از مورخان تاريخ وفات او را سال 1270 ه . ق . دانستهاند كه ظاهرا اشتباه است . مؤلّف هداية العارفين نقل كرده است كه سيّد سليمان قندوزى به قسطنطنيه مهاجرت كرد . او در سال 1293 ه . ق . وفات يافت و معلوم نيست تربت پاكش كجاست ؟ آيا در قسطنطنيه است و يا جنازهاش را به وطن عزيزش بلخ انتقال دادهاند ؟ روح اين مرد پاكدل سرشار از محبت اهل البيت عليهم السّلام بود . « 2 » سيّد سليمان قندوزى بلخى اولاد و احفادى از خود بهجا گذاشت . يكى سيّد عبد القادر افندى بلخى كه پس از پدر جانشين او شد و ديگر سيّد برهان الدّين بلخى كه از فضلاى عصر خود بود و در غزلسرايى تبحّر داشت و خط را خوش مىنوشت . در مدتى كه سيّد جمال الدّين اسدآبادى در اسلامبول اقامت داشت ، سيد برهان الدّين بلخى از محضر او كسب فيض كرد . سيّد برهان الدّين بلخى استادش سيّد محمّد جمال الدّين حسينى را در سفر تهران همراهى كرد . وى به سال 1264 هجرى در تهران با شيخ الرئيس قاجار مشاعره كرد و بر او پيروز شد . « 3 »
--> التاريخ ، ص 149 . ( 1 ) - فهرست نسخههاى خطى آستان قدس ، معجم المطبوعات العربية ، ج 1 ، ص 586 ؛ ايضاح المكنون ، ج 2 ، ص 731 ؛ فهرست الخزانة التيمورية ، ج 2 ، ص 336 ؛ كنز العلوم و اللغة ، ص 572 . ( 2 ) - هداية العارفين فى اسماء المؤلفين ، ج 4 ، ص 731 . ( 3 ) - مكارم الآثار ، ج 3 ، ص 694 ؛ الذريعة ، ج 25 ، ص 209 ؛ اكتفاء القنوع ، ص 491 .