مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

410

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

به تبليغ و تدريس پرداخت و با همكارى اهالى ، مسجد و مدرسه سلطانيه كه 25 اتاق داشت تأسيس كرد . مسجد سلطانيه از مساجد بزرگ آن شهر است كه نمازهاى جمعه و جماعت در آنجا اقامه مىگردد و همچنين جلسات مذهبى نظير ايّام عاشورا و دهه صفر و شبهاى قدر و مراسم ديگر در آن مسجد برگزار مىگردد . معظّم‌له در جوار مسجد مذكور كتابخانهء نسبتا بزرگى را تأسيس كرد كه در آن بيش از سه‌هزار جلد كتاب در موضوعات مختلف علوم اسلامى موجود است . علامه آية اللّه تركستانى ، تأسيسات عام‌المنفعهء ديگرى نيز در نقاط مختلف آن كشور ساخته است كه عبارتند از : حسينيهء المرب ، حوزه علميه دالان در نواحى چهاركنت ، حوزه علميه آق‌چشمه از توابع سمنگان ، حوزه علميه گل‌محمّد در شهر سمنگان در اواخر سال 1356 ه . ش ، حوزه علميه چنگل‌باش از توابع قندوز با شروع انقلاب ماركسيستى و كمونيستى كشور ، طرح جامع علمى او ناتمام ماند . سلطان محمّد در فن خطابه ممتاز بود و از سخنوران عصر خود بشمار مىرفت . در محافل و مجالس حضرت ابا عبد اللّه الحسين عليه السّلام با بيان واقعه جانگداز عاشورا ، مصائب و اهداف نهضت آن حضرت را بيان مىكرد و در ضمن سخنرانى نيازها و مشكلات اجتماعى و وضع جارى كشورش را بررسى مىنمود ؛ به‌ويژه نسل جوان را نسبت به اهداف شوم اتحاد جماهير شوروى و مزدوران كمونيست داخلىاش آگاه مىساخت . كمونيستهاى ملحد تلاش مىكردند تا در مدارس و دانشگاه‌ها و مراكز علمى نفوذ كنند و از اين طريق نسل تحصيل كرده و جوان را اغوا نمايند حكومت آن دانشمند مبارز و عالم بيدار و آگاه را به خاطر مبارزه با تفكر ضد دينى دستگير كرده به اتحاد شوروى انتقال داد . از آن زمان تاكنون از سرنوشت او خبرى نيست . از فعاليتهاى او اينكه معظم‌له در نجف اشرف از طرف آية اللّه العظمى حكيم به عنوان مدير حسينيه حاج عباس رحباوى منصوب شد . اين حسينيه داراى حجرات زيادى بود كه در اختيار طلاب قرار مىداد . زهد و تقواى آن عالم فاضل باعث شد كه مراجع بزرگ شيعه به او اعتماد و اخلاص فراوانى داشته باشند و او را به عنوان وكيل تام‌الاختيارشان انتخاب نمايند ؛ به‌ويژه مرحوم آية اللّه سيد ابو القاسم خوئى به او اختيار تام داد كه به امور شيعيان مزار شريف ،