[ 236 ] سعيد بن محمّد بن نصرويه بلخى ابو عثمان سعيد بن محمّد بن نصرويه از محدّثان عصر خود در سرزمين عالم‌پرور بلخ بشمار مىرفت . وى مانند اغلب معاصران خود بلخ را براى كسب دانش به‌سوى بغداد ترك گفت و در آنجا اقامت گزيد و به تدريس علم حديث پرداخت . او رواياتش را بيشتر از طريق محمّد بن ابو بكر عامرى و ديگران نقل مىكرد . محمّد بن مخلد دورى بلخى از او رواياتى را نقل كرده است . « 1 » [ 237 ] سعيد بن مسعده اخفش بلخى ابو الحسن سعيد بن مسعده بلخى ، ملقّب به اخفش اوسط در بلخ ديده به جهان گشود و مانند بسيارى ديگر از فرزندان امّ البلاد بلخ به نقاط ديگر جهان اسلام هجرت كرد و از بوستان علم خوشه چيد و در كانون سينه اندوخت . او در بصره در محضر سيبويه - استاد بزرگ ادب عرب - ادبيات را فراگرفت و خود در اين فن صاحب‌نظر شد . مدتى نيز در خدمت خليل اوّل بود . همچنين كسايى را درك كرد و بنا به درخواست استادش معلّم فرزندان وى شد . او در اين‌باره مىنويسد : من از سماريه وارد بغداد شدم و به مسجد كسايى رفتم و پشت سرش نماز خواندم . استاد برخاست و نوافل را تمام كرد . سپس در محراب نشست و مشغول اذكار شد . من از ميان بزرگانى چون : فراء ، احمر ، هشام و ابن سعدان برخاستم و سلام عرض كردم . آن‌گاه از صد مسالهء مشكل ادبى سؤال كردم . او تمام مسائل را جواب داد . عده‌اى از شاگردانش به من اعتراض كردند كه چرا استاد را

--> ( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 9 ، ص 99 .