مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
396
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
و احسابكم أخلاقكم ، و انسابكم اعمالكم . « 1 » اگرچه ابو شجاع ديلمى اين روايت را به عمر بن خطاب نسبت داده است ، ولى اين حديث نبوى مىباشد . [ 230 ] سعيد بن حيدر جرمى ابو عبد اللّه سعيد بن حيدر جرمى از جمله فقهاى عصر خود بشمار مىرفت و اين مرد بزرگ در جرم از توابع بدخشان قدم به عرصهء وجود نهاد . جرمى فراگيرى دانش را در زادگاهش آغاز كرد . او تحصيلات خود را در بلخ و ساير شهرهاى خراسان ادامه داد تا اينكه در علوم فقه و اصول به درجهء اجتهاد رسيد و در اين مقام شهرت يافت . علماى معاصرش او را فقيه مىخواندند و از او فتوا مىگرفتند . جرمى از جمله شاگردان امامين يوسف بن ايوب همدانى و عمر بن محمّد بن على سرخسى بوده است . او در جرم به سال پانصد و چهل و اندى وفات يافت . « 2 » برخى وفات او را در ماه محرّم سال 538 ه . ق . ذكر كردهاند . « 3 » [ 231 ] سعيد بن زنجل بلخى ابو عثمان سعيد بن زنجل بلخى از علماى بلخ مىباشد . وى در شهر بلخ تولد يافت و علوم را در زادگاهش فراگرفت . ابو عثمان از جمله شاگردان مكى بن ابراهيم بلخى و
--> ( 1 ) - كنزل العمال ، ج 3 ، ص 92 ؛ الفردوس بمأثور الخطاب ، ج 2 ، ص 358 ؛ حلية الاولياء ، ج 8 ، ص 75 . ( 2 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 2 ، ص 49 ؛ اللباب فى تهذيب الانساب ، ج 1 ، ص 274 ؛ معجم البلدان ، ج 2 ، ص 151 . ( 3 ) - الاكمال ، ج 3 ، ص 103 ؛ توضيح المشتبه ، ج 2 ، ص 333 .