[ 228 ] سعيد بن ابو سعيد مقبرى ابو سعد سعيد بن ابو سعيد مقبرى از بزرگان تابعين خطّهء پرافتخار بلخ مىباشد . او در دوران حكومت هشام بن عبد الملك وفات يافت ، برخى از محققان نام او را كيسان « 1 » و مؤلّف تاريخ مدفونين بلخ « 2 » نام وى را كنان نوشته است . شيخ طوسى در رجال خود ، تسترى در قاموس الرجال ، مامقانى در تنقيح المقال ، و آية اللّه خويى در معجم رجال الحديث ، ابو سعد سعيد مقبرى را در شمار اصحاب امام چهارم على بن الحسين عليه السّلام آورده‌اند ؛ بنابراين وى از شيعيان اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است . « 3 » به احتمال بسيار زياد ابو سعد مقبرى به خاطر عشق به ولايت و براى كسب فيض از محضر امام سجاد عليه السّلام با خانواده و دو فرزندش به نامهاى عباد و سعيد راهى مدينه شد و زادگاهش را براى هميشه ترك گفت . در وجه تسميهء او به مقبرى دو قول نقل شده است : نخست اينكه روزى عدّه‌اى از بزرگان از قبرستان بلخ عبور مىكردند كه صداى كودكى را از ميان قبرها شنيدند . به دنبال صدا رفتند ، قبرى را يافتند و آن را شكافتند . كودكى را ديدند كه از مادر متولّد شده و از پستان مادر شير مىخورد . او را بيرون آوردند و لذا به مقبرى معروف شد . « 4 » برخى ديگر گفته‌اند : به سبب اينكه منزل او در جوار قبرستان مدينه بوده ، بدين نام شهرت يافته است . مسجدى نيز در شهر بلخ به نام مقبرى مشهور بوده كه احتمال مىرود آن مسجد به دستور او ساخته شده باشد و يا اينكه او در اين مسجد نماز جماعت مىخوانده است . « 5 »

--> ( 1 ) - سير اعلام النبلاء ، ج 5 ، ص 216 ؛ تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 121 - 140 ه . ق . ص 116 . ( 2 ) - تاريخ مدفونين بلخ ، خطى . ( 3 ) - رجال الطوسى ، ص 92 ؛ قاموس الرجال ، ج 4 ، ص 349 ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 24 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 8 ، ص 110 . ( 4 ) - فضائل بلخى ، ص 70 . ( 5 ) - تهذيب الكمال ، ج 10 ، ص 467 ؛ تاريخ الاسلام ذهبى حوادث سالهاى 121 - 140 ه . ق . ص 116 .