مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
374
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
محدّثانى چون : ابو داود ، اسحاق بن ابراهيم قاضى بستى ، جعفر بن محمّد بن حسن فريابى ، جعفر بن محمّد نسائى شعرانى ، حسن بن شاذان ، على بن حسن هلالى ، ابو العباس محمّد بن احمد بن سليمان هروى ، محمّد بن اشرس و ابو احمد محمّد بن عبد الوهّاب بن حبيب فرّاء ، رواياتى را از طريق داود بن محمّد بن مخراق فريابى نقل كردهاند . « 1 » ابن حبّان او را توثيق كرده است . « 2 » مؤلّف القند فى ذكر علماء سمرقند ، او را داود بن مخراق فاريابى نقل كرده است . « 3 » دربارهء مرگ او اختلافنظر وجود دارد : بعضى مىگويند او بعد از سال 240 ه . ق فوت كرده است و عدهاى ديگر از محققان عقيده دارند كه او در سال 239 ه . ق . درگذشته است . [ 212 ] داود بن ميرزا يوسف خادم ميرزا داود خادم در محلّهء خرّم بلخ ديده به جهان گشود . او از شعراى مشهور قرن 13 بود . خادم در بلخ نشو و نما كرد و تحصيلات متداول را در زادگاهش به پايان رسانيد ، وى از سخنسرايان زبان فارسى بشمار مىرفت ؛ چرا كه بر ادبيات كاملا اشراف داشت . اين ابيات از سرودههاى اوست : « 4 » دست اندر گردن دلدار مىزيبد بلى * بوسهء چندى از آن رخسار مىزيبد بلى
--> ( 1 ) - همان مأخذ . ( 2 ) - الثقات ، ج 8 ، ص 236 . ( 3 ) - القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 150 ؛ و نيز براى اطلاع بيشتر ر . ك : تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 231 - 240 ق ، ص 157 ؛ تهذيب التهذيب ، ج 3 ، ص 201 ؛ الثقات ، ج 8 ، ص 236 ؛ الجرح و التعديل ، ج 3 ، ص 425 ؛ شيوخ ابو داود ، جيانى ، ص 80 ؛ الضعفاء ، ابن زرعة رازى ، ص 449 ؛ المعجم المشتمل ، ابن عساكر ، ص 118 ؛ الكاشف ، ج 1 ، ص 291 ؛ نهاية السؤل ، ص 91 ؛ خلاصة تهذيب التهذيب ، ص 111 ؛ تقريب التهذيب ، ج 1 ، ص 231 ؛ المختلف و المؤتلف ، دارقطنى ، ج 4 ، ص 1845 . ( 4 ) - دايرةالمعارف آريانا ، ج 3 ، ص 593 .