مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
350
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
يافته تلقى نمىكرد ، بلكه عقيده داشت تا ظلم و ظالم در سرزمينهاى اسلامى وجود دارد ، جهاد و مبارزه نيز وجود دارد . « 1 » [ 192 ] حيدر بن مير حسين موسوى خاسارى آية اللّه سيد حيدر بن شهيد سيد مير حسين موسوى خاسارى ، معروف به حاجى داملّا به سال 1260 ه . ق . در يك خانواده بزرگ روحانى ، در روستاى خاسار از توابع سانچارك واقع در جنوب غرب بلخ پا به عرصه وجود نهاد . وى به دوسالگى پدر و در ششسالگى مادر و جدّش را از دست داد و سرپرستىاش را عمهء بزرگش به عهده گرفت . او پس از فراگرفتن قرآن كريم و سواد فارسى در مكتبخانه ، براى آموختن ادبيات عرب به مدرسه علميه جامع شهر تكزار كه از مدارس بسيار فعال و خوب اهل سنّت بود ، رفت . ادبيات عرب ، علم تجويد ، معانى و بيان ، منطق ، فقه مذاهب اربعه و علم منابع حديث اهل سنّت را در اين مدرسه در خدمت آخوند ملا حكيم شاه فراگرفت سپس به پيشنهاد استادش عازم شهر بخارا شد و تحصيلات خود را در اين شهر كامل كرد . اگرچه حاج خاسارى فقه حنفى را خوب فراگرفته بود ، در مقام عمل به مسايل شرعى به فقه اهل بيت عليه السّلام مراجعه مىكرد . چون پيرو مكتب امام صادق عليه السّلام بود ، از بخارا راهى مشهد مقدس شد و در مدرسهء بالاسر حضرت رضا عليه السّلام اطاق گرفت و به تحصيلاتش ادامه داد . استادان آية اللّه خاسارى خاسارى ، از محضر علماى بزرگى چون ملا هاشم خراسانى و آية اللّه محقق و آية اللّه
--> ( 1 ) - زندگىنامه علماى بلخ ، ص 58 .