مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

333

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

سرزمين بلخ بود . وى در خواشت از توابع بلخ پا به عرصهء وجود نهاد . « 1 » ابن حبّان مىگويد : خواشت در ناحيه مصلّاى بلخ واقع شده است . « 2 » ابو سعد عبد الكريم سمعانى مىنويسد : خواشت ( خاشت ) يكى از روستاهاى اطراف بلخ است . او اضافه مىكند خواشتى از اين روستا برخاسته و از جمله روات ثقه مىباشد . وى اكثر احاديث خود را از مالك بن انس و حمّاد بن زيد حفظ كرده است . « 3 » زكريا بن يحيى بلخى و يحيى بن بشر بلخى او را ستايش كرده و از محدّثين مىدانند ، « 4 » امام بخارى آورده است كه اين مرد بزرگ در سال 213 ه . ق . وفات كرد . « 5 » سمعانى در الانساب مىنويسد : ابو صالح خواشتى در شهر رى جهان را بدرود گفت و در همان شهر به خاك سپرده شد . « 6 » ابو صالح حكم بن مبارك خواشتى بلخى از محدّثانى روايت نقل كرده است كه از آن جمله‌اند : ابراهيم بن صدقه انصارى ، و بقيّة بن وليد ، حاتم بن وردان ، حجّاج بن محمّد ، حفص بن حميد ، حمّاد بن زيد ، داود بن يزيد ثقفى بصرى ، زياد بن حسن بن فرات قزّاز . . . « 7 » همچنين راويانى از وى روايت نقل كرده‌اند كه عبارتند از : احمد بن حباب حميرى ، اسحاق بن ابراهيم بن جبلة ، حمدان بن ذى النون بلخى ، زكريا بن يحيى بلخى ، عبد اللّه بن عبد الرحمن دارمى ، عبد الرحيم بن حازم بن فزاره بلخى ، على بن حسن بن بشر پدر حكيم ترمذى و يحيى بن بشر بلخى . « 8 » محمّد بن عبّاس بن أحزم گفته است : حكم بن مبارك بلخى جهمى مذهب است و

--> ( 1 ) - اللباب ، ج 1 ، ص 467 ؛ الانساب ، سمعانى ، ج 5 ، ص 17 . ( 2 ) - الثقات ، ج 8 ، ص 195 . ( 3 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 5 ، صص 16 - 17 . ( 4 ) - الثقات ، ج 8 ، ص 195 ؛ الانساب ، سمعانى ، ج 5 ، ص 17 . ( 5 ) - التاريخ الكبير ، ج 2 ، ص 344 . ( 6 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 5 ، ص 17 . ( 7 ) - تهذيب الكمال ، ج 7 ، ص 132 ؛ تهذيب التهذيب ، ج 2 ، ص 393 . ( 8 ) - تهذيب الكمال ، ج 7 ، ص 133 .