مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

320

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

چهار چيز را از تو سؤال كنند : 1 - عمرت را چگونه به پايان رساندى ؛ 2 - بدنت را در چه راهى فرسوده كردى ؛ 3 - مالت را از چه راهى به دست آوردى ؛ 4 - و در چه راهى خرج كردى . عن الحسين بن داود البلخى باسناده قال : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : أوحى اللّه الى الدنيا ، ان اخدمي من خدمني ، و أتعبي من خدمك . « 1 » خداوند فرمود : اى دنيا خدمتگزار باش كسانى را كه خدمتگزار من هستند و به رنج و زحمت بينداز كسانى را كه به تو خدمت مىكنند . ابو على معاذ بلخى پس از سفرى نسبتا طولانى به نيشابور بازگشت و در سال 282 ه . ق . در اين شهر ديده از جهان فروبست . « 2 » حسين بن عبد اللّه بن سينا - ابن سينا [ 169 ] حسين بن محمّد بن حسين باسبيانى ابو القاسم حسين بن محمّد بن حسين بن حبيب باسبيانى ، در روستاى باسبيان قدم به عرصهء وجود نهاد و در اين محل نشو و نما يافت . در اوان جوانى به شهر بلخ رفت و به فراگيرى علوم متداول پرداخت و پس از زحمات فراوان به مدارج عالى علوم دست‌يافت ؛ به‌ويژه در علم حديث و درايه صاحب‌نظر شد . باسبيانى تا آنجا پيش رفت كه علما مقام او را در رديف محدّثان بزرگ قرار دادند . وى رواياتش را از طريق ابراهيم بن

--> ( 1 ) - همان . ( 2 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 281 - 290 ه . ق . ، ص 159 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 534 ؛ السابق و اللاحق ، ص 252 ؛ لسان الميزان ، ج 2 ، ص 282 ؛ المغنى فى الضعفاء ، ج 1 ، ص 212 ؛ الكشف الحثيث ، سبط ابن العجمى ، ص 148 ؛ تنزيه الشريعة ، ج 1 ، ص 52 ؛ ذيل ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 527 .