دانسته ، و مىافزايد كه در فصاحت و بلاغت كم‌نظير بوده است . « 1 » برخى از محققان تاريخ عقيده دارند كه ابو على سيد حسن وخشى بلخى به فرمان خليفه گردن نمىنهاد و مردم را عليه خليفه مىشورانيد ، او اعمال خليفهء وقت را تجاوز به حق جامعه مىدانست ، لذا خليفه فرمان دستگيرى او را صادر كرد . وى از قصد خليفه آگاه شد ، خود را مخفى كرد و پس از مدتى به بغداد و سپس به بلخ رفت و از سوى حاكم بلخ مورد استقبال قرار گرفت . حاكم بلخ به شكرانهء بازگشت او مدرسه‌اى بنا كرد و امور مدرسه و طلاب را به وى سپرد . ابو على وخشى در طى اين مسافرتها كوشش فراوانى براى جمع‌آورى احاديث كرد . « 2 » مؤلف معجم المؤلفين مىگويد : ابو على سيد حسن وخشى براى گردآورى حديث به بلاد مختلف مسافرتهاى زيادى كرد و به همين مناسبت به جوّال معروف شد . او در اين مسافرتها استادان و دوستان بسيارى يافت و از وجود آنها بهره جست . چند تن از استادان او عبارتند از : در بلخ ، محمّد بن عبد اللّه بن روزيه و على بن احمد بن محمّد الخزاعى ؛ در نيشابور ، يحيى بن ابراهيم مزكّى ، محمّد بن موسى بن فضل صيرفى و احمد بن حسن حيرى ؛ در همدان ، محمّد بن احمد بن محمّد بن مزدئن ؛ در اصفهان ، حافظ ابو نعيم احمد بن عبد اللّه و ابو سعيد بن حسنويه ، در بغداد ، عبد الواحد بن محمّد بن مهدى ، على بن محمّد بن عبد اللّه بن بشران ، محمّد بن حسين بن فضل قطّان و محمّد بن احمد بن ابو الفوارس ؛ در بصره ، ابو الحسن على بن قاسم نجاد ؛ در شام ، ابو عبد اللّه تمّام بن محمّد بن عبد اللّه رازى ؛ در مصر ، ابو محمّد عبد الرحمن بن عمر بن نحاس و تعدادى ديگر از محدّثان ، علما و فقها . « 3 » عده‌اى از محدّثان از طريق او رواياتى را نقل كرده‌اند ، مانند : ابو بكر احمد خطيب بغدادى ، عمر بن محمّد سرخسى و قاضى عمر بن على محمودى بلخى ، بعضى از فضلا

--> ( 1 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 13 ، ص 291 . ( 2 ) - لسان الميزان ، ج 2 ، ص 446 . ( 3 ) - معجم المؤلفين ، ج 3 ، ص 260 ؛ الوافى بالوفيات ، ج 12 ، ص 163 ؛ تذكرة الحفاظ ، ج 3 ، ص 1172 ؛ سير اعلام النبلاء ، ج 18 ، ص 366 .