[ 128 ] حاتم بن محمّد بلخى ابو محمّد حاتم بن محمّد بلخى ، از محدّثان و از چهره‌هاى سرشناس زمان خود به شمار مىرفت . او زادگاهش را به قصد بغداد ترك كرد و در آن شهر ساكن شد و به تدريس حديث پرداخت . ابو محمّد حاتم بن محمّد بلخى رواياتش را از طريق قتيبة بن سعيد بغلانى و عبد اللّه بن عبد الوهاب خوارزمى نقل كرده است . عدّه‌اى از علما از جمله محمّد بن مخلّد دورى بلخى از او رواياتى را نقل كرده است . [ 129 ] حارثى بلخى شيخ الاسلام حارثى بلخى از شعراى بلندآوازهء سرزمين ادب‌پرور بلخ بود . تحصيلاتش را در بلخ و بخارا به پايان رسانيد و در آخر عمر به هند رفت و در آن ديار به رحمت حق پيوست . اين دو رباعى ازوست : يا رب من تشنه جام خون چند كشم ؟ * بار ستم طاس نگون چند كشم ؟ از بهر دو لقمه نان ، كه هم دادهء تست * من منّت هر ناكس و دون چند كشم ؟ * * * حالى يارى بر آتشم تا چه شود * خاك است هميشه مفرشم تا چه شود بر ناخوشى دهر خوشم تا چه شود * تو مىكن و من همىكشم تا چه شود شيخ الاسلام حارثى از علماى شيعهء اماميّه بود و در دوران حكومت غوريان